ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សំដែងអំពីការប្រៀបធៀបធម៌ដែលព្រះអង្គបានត្រាស់ដឹងទៅនឹងស្លឹកឈើក្នុងព្រៃ និងស្លឹកឈើមួយក្ដាប់ដៃ មានឈ្មោះថា
«សឹសបាសូត្រ» ស្ថិតក្នុងព្រះត្រៃបិដកភាគ ៣៩ (សុត្តន្តបិដក សំយុត្តនិកាយ មហាវារវគ្គ សច្ចសំយុត្ត សឹសបាវគ្គ)។
ខ្លឹមសារនៃដំណើររឿង និងការទេសនារបស់ព្រះអង្គមានសេចក្ដីសង្ខេបដូចខាងក្រោម៖
សឹសបាសូត្រ (ធម្មទេសនាប្រៀបធៀបស្លឹកឈើមួយក្ដាប់ដៃ)
សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់គង់នៅក្នុងព្រៃឈើច្រេស (សឹសបាវន) ជិតក្រុងកោសម្ពី។ គ្រានោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ចាប់យកស្លឹកឈើច្រេសបន្តិចបន្តួចមកកាន់នៅក្នុងព្រះហស្ត រួចត្រាស់សួរភិក្ខុទាំងឡាយថា៖
~ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយយល់យ៉ាងណា ស្លឹកឈើច្រេសបន្តិចបន្តួចដែលតថាគតកាន់ក្នុងដៃ និងស្លឹកឈើច្រេសដែលនៅលើដើមក្នុងព្រៃទាំងមូល តើខាងណាមានច្រើនជាង?
ភិក្ខុទាំងឡាយក្រាបបង្គំទូលតបថា៖
~ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ស្លឹកឈើច្រេសបន្តិចបន្តួចដែលព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់កាន់ក្នុងព្រះហស្ត មានចំនួនតិចតួចណាស់ ចំណែកស្លឹកឈើច្រេសដែលនៅលើដើមក្នុងព្រៃទាំងមូល ទើបមានចំនួនច្រើនលើសលប់ រាប់ពុំអស់ឡើយ មិនអាចប្រៀបធៀបគ្នាបានឡើយ។
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ត្រាស់ថា៖
~ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ យ៉ាងណាមិញ ធម៌ទាំងឡាយដែលតថាគតបានត្រាស់ដឹងដោយបញ្ញាដ៏ឧត្តម ហើយមិនបានយកមកសំដែងប្រាប់អ្នកទាំងឡាយ ក៏មានច្រើនលើសលប់ ដូចជាស្លឹកឈើនៅក្នុងព្រៃទាំងមូលដូច្នោះដែរ។ ចំណែកធម៌ដែលតថាគតបានលើកយកមកសំដែងប្រាប់អ្នកទាំងឡាយ មានត្រឹមតែបន្តិចបន្តួច ដូចជាស្លឹកឈើមួយក្ដាប់ដៃនេះប៉ុណ្ណោះ។
មូលហេតុដែលព្រះអង្គមិនសំដែងធម៌ទាំងអស់
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ពន្យល់ពីមូលហេតុថា ៖
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ហេតុអ្វីបានជាតថាគតមិនសំដែងធម៌ទាំងនោះ?
ពីព្រោះធម៌ទាំងនោះ មិនប្រកបដោយប្រយោជន៍ មិនមែនជាគោលការណ៍នៃព្រហ្មចរិយធម៌ (ការប្រតិបត្តិដ៏ប្រសើរ) មិនប្រព្រឹត្តទៅដើម្បីសេចក្ដីនឿយណាយ មិនមែនដើម្បីរំលត់ទុក្ខ មិនមែនដើម្បីសេចក្ដីស្ងប់រម្ងាប់ មិនមែនដើម្បីដឹងច្បាស់ មិនមែនដើម្បីត្រាស់ដឹង និងមិនមែនដើម្បីព្រះនិព្វានឡើយ។ ហេតុដូច្នោះហើយ ទើបតថាគតមិនសំដែងធម៌ទាំងនោះ។
ធម៌ដែលព្រះអង្គជ្រើសរើសយកមកសំដែង
ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់បញ្ជាក់បន្ថែមអំពីអ្វីដែលទ្រង់បានសំដែងថា៖
ចុះធម៌អ្វីដែលតថាគតបានសំដែង?
តថាគតបានសំដែងថា៖
នេះជាទុក្ខ (ទុក្ខសច្ច)
នេះជាហេតុនាំឲ្យកើតទុក្ខ (សមុទយសច្ច)
នេះជាទីរលត់ទុក្ខ (និរោធសច្ច)
នេះជាផ្លូវប្រតិបត្តិដើម្បីដល់ទីរលត់ទុក្ខ (មគ្គសច្ច)
ហេតុអ្វីបានជាតថាគតសំដែងនូវធម៌ទាំងនេះ? ពីព្រោះធម៌ទាំងនេះ ប្រកបដោយប្រយោជន៍ ជាបឋមនៃព្រហ្មចរិយធម៌ ប្រព្រឹត្តទៅដើម្បីសេចក្ដីនឿយណាយ ដើម្បីការរំលត់កិលស ដើម្បីសេចក្ដីស្ងប់ ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បីត្រាស់ដឹង និងដើម្បីព្រះនិព្វាន។ ហេតុដូច្នោះហើយ ទើបតថាគតសំដែងនូវធម៌ទាំងនេះ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនោះ អ្នកទាំងឡាយគប្បីធ្វើនូវសេចក្ដីព្យាយាម ដើម្បីដឹងតាមពិតថា “នេះជាទុក្ខ នេះជាហេតុឲ្យកើតទុក្ខ នេះជាសេចក្ដីរលត់ទុក្ខ នេះជាផ្លូវប្រតិបត្តិទៅកាន់សេចក្ដីរលត់ទុក្ខ” ដូច្នេះចុះ។
》ការអប់រំសំខាន់នៃសូត្រនេះ ៖
ចំណេះដឹងនៅលើលោកនេះមានច្រើនរាប់មិនអស់ដូចព្រៃឈើ ប៉ុន្តែមនុស្សយើងមានអាយុកាលខ្លី។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ណែនាំកុំឱ្យយើងចំណាយពេលវេលាខ្វល់ខ្វាយនឹងរឿងដែលមិនផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ជាក់ស្ដែងដល់ផ្លូវចិត្ត ឬការរំលត់ទុក្ខក្នុងជីវិតឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ គប្បីផ្ដោតលើការយល់ដឹងពីបញ្ហាជីវិត (ទុក្ខ) មូលហេតុ និងរបៀបរស់នៅឱ្យមានសេចក្ដីសុខស្ងប់ពិតប្រាកដ។
No comments:
Post a Comment