ធ្លាប់មានអារម្មណ៍បែបនេះទេ... សុខៗស្រាប់តែសុខចិត្តចំណាយលុយទិញរបស់មួយ ទាំងដែលមិនធ្លាប់គិតចង់បាន មិនដែលឃើញរបស់ពិតផ្ទាល់ភ្នែក ហើយក៏គ្មានសេចក្តីត្រូវការចាំបាច់អ្វីក្នុងជីវិតទាល់តែសោះ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែបានឮ «ការរីវីយូ (Review)» ឬឃើញ «រូបភាពផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម» ភ្លាម តណ្ហាចង់បានក៏ពុះកញ្ជ្រោលឡើងរហូតដល់ដេកមិនលក់?
ប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់ឆ្លងកាត់អារម្មណ៍នេះ... ព្រឹត្តិការណ៍ស្រដៀងគ្នានេះ ធ្លាប់បានកើតឡើងរួចមកហើយកាលពីជាង ២.៥០០ ឆ្នាំមុន ក្នុងក្រុងរាជគ្រឹះ ប្រទេសឥណ្ឌា។
ចំណុចចាប់ផ្តើមពី «ពាក្យដំណាលប្រាប់តៗគ្នា»
ក្នុងសម័យពុទ្ធកាល មានស្ត្រីនគរសោភិនី (ស្រីពេស្យា) ជួរមុខលំដាប់កំពូលម្នាក់ឈ្មោះ នាងសិរិមា។ នាងជាប្អូនស្រីរបស់លោកគ្រូពេទ្យជីវកកោមារភត្យ មានរូបសម្រស់ស្រស់ស្អាតល្បីរន្ទឺពេញនគរ ដល់ថ្នាក់អ្នកណាចង់នៅជាមួយនាងមួយរាត្រី ត្រូវចំណាយខ្ពស់រហូតដល់ ១.០០០ កហាបណៈ (ដែលជាចំនួនប្រាក់ដ៏ច្រើនមហាសាលនាសម័យនោះ)។
ថ្ងៃមួយ មានភិក្ខុវ័យក្មេងមួយអង្គទើបនឹងបួសថ្មី បានឮភិក្ខុដទៃទៀតជជែកគ្នាអំពីសម្រស់របស់នាងសិរិមា ខណៈពេលកំពុងគង់ឆាន់ភត្តាហារ។ ភិក្ខុវ័យក្មេងអង្គនេះ មិនធ្លាប់ឃើញមុខ មិនដែលស្គាល់ និងមិនធ្លាប់បានឃើញសូម្បីតែស្រមោលរបស់នាងសិរិមាពីមុនមកបន្តិចសោះឡើយ។
ប៉ុន្តែគ្រាន់តែបានស្តាប់ការរៀបរាប់អំពីគុណសម្បត្តិ និងរូបសម្រស់ពីមាត់អ្នកដទៃ «រូបភាពក្នុងគំនិត» ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងភ្លាមៗ។ ចំណង់ចង់បាន ចង់ជួប ក៏ចាប់ផ្តើមកកើតឡើងរហូតក្លាយជាការលង់ងប់ងុល។
តណ្ហាចង់បានដែលរងការញុះញង់រហូតដេកដួលស្ដូកស្ដឹង
លុះថ្ងៃបន្ទាប់ ដោយសារចង់ដឹងថារូបភាពក្នុងគំនិតត្រូវគ្នានឹងការពិតឬអត់ ភិក្ខុវ័យក្មេងក៏និមន្តទៅបិណ្ឌបាតនៅផ្ទះរបស់នាងសិរិមា។
នៅថ្ងៃនោះ នាងសិរិមាកំពុងមានជំងឺជាទម្ងន់ រហូតត្រូវឱ្យគេជួយគ្រាហ៍មកដាក់បាត្រ។ ទោះបីជានាងអស់កម្លាំងរម្ងើក និងស្គមស្លេកស្លាំងយ៉ាងណាក្តី ក៏ប៉ុន្តែភិក្ខុវ័យក្មេងបែរជាមើលរំលងរូបភាពនៃសេចក្តីឈឺថ្កាត់នោះ ហើយយកទៅច្នៃប្រឌិត (សង្ខារ/តាក់តែង) បន្តក្នុងគំនិតរបស់ខ្លួន។
ពេលត្រឡប់មកដល់អារាម តណ្ហាចង់បានដែលកើតចេញពី បូកផ្សំនឹង «រូបភាពតាក់តែងក្នុងចិត្ត» បានចូលមកគ្របសង្កត់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ រហូតភិក្ខុវ័យក្មេងធ្វើអ្វីលែងកើត គ្របស្បង់ដេកដួលស្ដូកស្ដឹង មិនព្រមឆាន់ចង្ហាន់ ហើយគិតតែពីស្រមៃឃើញនាងសិរិមាគ្រប់ពេលវេលា។
ទំនិញដដែល នៅថ្ងៃដែលគ្មាននរណាត្រូវការ
ប៉ុន្តែហេតុការណ៍បែរជាប្រែប្រួលភ្លាមៗនៅរាត្រីនោះឯង... នាងសិរិមាបានទទួលមរណភាពយ៉ាងទាន់ហន់។
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ជ្រាបដំណឹង ទើបត្រាស់ស្នើសុំឱ្យព្រះបាទពិម្ពិសារ រក្សាសពរបស់នាងសិរិមាទុកនៅឈាបនដ្ឋានព្រៃស្មសានសព ដោយមិនទាន់ឱ្យបូជា ឬកប់ឡើយ ហើយមិនឱ្យសត្វស៊ីជាអាហារ រយៈពេល ៣ ថ្ងៃ។
លុះឈានចូលដល់ថ្ងៃទី ៤ សរីរាង្គកាយដែលធ្លាប់តែស្រស់ស្អាត ក៏ចាប់ផ្តើមហើមប៉ោង ប្រែពណ៌ រលួយស្អុយ និងជះក្លិនអសោចចេញមក។
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់ឱ្យព្រះបាទពិម្ពិសារប្រកាសប្រាប់អ្នកនគរទាំងអស់ ហើយនាំភិក្ខុវ័យក្មេងអង្គនោះទៅកាន់ព្រៃស្មសាន រួចបញ្ជាឱ្យរាជអាជ្ញាវាយគងទូងស្គរស្រែកប្រកាសដេញថ្លៃលក់សពនាងសិរិមានៅកណ្តាលព្រៃស្មសានថា៖
«អ្នកណាត្រូវការនាងសិរិមា សូមបង់ប្រាក់ ១.០០០ កហាបណៈ ហើយទទួលយករូបនាងទៅបានភ្លាម!»
លទ្ធផលគឺ... គ្មានអ្នកណាសុខចិត្តចំណាយប្រាក់សូម្បីតែម្នាក់។
រាជអាជ្ញាក៏បានបញ្ចុះតម្លៃជាបន្តបន្ទាប់៖
ពី ១.០០០ នៅសល់ ៥០០ កហាបណៈ
នៅសល់ ២៥០ កហាបណៈ
នៅសល់ ១ កហាបណៈ... កន្លះកហាបណៈ......
រហូតដល់ប្រកាសថា «លើកឱ្យទទេៗ អ្នកណាចង់បាន យកទៅចុះ!»
ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា... សូម្បីតែផ្តល់ជូនទទេៗ ក៏គ្មានអ្នកនគរណាម្នាក់ព្រមលាដៃទទួលយកសពនោះទៅសូម្បីតែម្នាក់ឡើយ។
តម្លៃពិតប្រាកដ ឬ តម្លៃដែលចិត្តយើងជាអ្នកតាក់តែង?
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានចង្អុលបង្ហាញឱ្យភិក្ខុវ័យក្មេង និងអ្នកនគរបានឃើញការពិតដែលកើតឡើងចំពោះមុខថា៖
កាលពីមុន មនុស្សក្នុងនគរនេះដណ្តើមគ្នាចំណាយប្រាក់រហូតដល់ ១.០០០ កហាបណៈ គ្រាន់តែដើម្បីបាននៅជាមួយស្ត្រីម្នាក់នេះត្រឹមតែមួយយប់ ដោយសារតែគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែបានបញ្ចូល «រូបភាពមាយា» ទៅក្នុងចិត្តរបស់ខ្លួន។
ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃនេះ នៅពេលដែលរូបភាពមាយាទាំងនោះរលាយបាត់ទៅ នៅសល់ត្រឹមតែការពិតនៃរាងកាយដែលឥតវិញ្ញាណ សូម្បីតែលើកឱ្យទទេៗ ក៏គ្មានអ្នកណាត្រូវការទៀតដែរ។
សេចក្តីប្រាថ្នាចង់បានដែលធ្លាប់កើតមានឡើងពីមុនមកនោះ មិនមែនកើតចេញពីរូបកាយពិតរបស់នាងសិរិមាទាំងអស់នោះឡើយ... ផ្ទុយទៅវិញ វាគឺកើតចេញពី «ចិត្ត» ដែលរងការញុះញង់ដោយរំញោចខាងក្រៅ ហើយតាក់តែងតម្លៃនោះឡើងមកដោយខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ។
នៅពេលដែលការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដំណើរការលើចិត្តរបស់យើង
ប្រសិនបើយើងក្រឡេកមើលតាមទស្សនៈនៃជីវិតបច្ចុប្បន្ន រឿងនេះគឺជាយន្តការតែមួយគត់ដែលអ្នកទីផ្សារ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មកំពុងប្រើមកលើយើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
ច្រើនដងណាស់ដែលយើងចុចបញ្ជាទិញទំនិញណាមួយ...
យើងមិនមែនកំពុងទិញ «តួទំនិញពិតប្រាកដ» នោះទេ
ប៉ុន្តែយើងកំពុងតែទិញ «រូបភាពនៃសេចក្តីសុខ ភាពឡូយឆាយ ឬភាពល្អឥតខ្ចោះ» ដែលការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបានឆ្លាក់តាក់តែងឡើងនៅក្នុងក្បាលរបស់យើងទៅវិញទេ។
មុនពេលឃើញការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ជីវិតយើងដំណើរការធម្មតា និងមិនមានអារម្មណ៍ថាខ្វះខាតអ្វីឡើយ
ប៉ុន្តែភ្លាមៗនៅពេលដែលយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារចាប់ផ្តើមដំណើរការ តណ្ហាចង់បានក៏ត្រូវបានបញ្ឆេះឡើង រហូតធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ថា «បើគ្មានរបស់នេះទេ ជីវិតយើងហាក់នៅមិនទាន់ពេញលេញ»។
ក៏ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលរបស់នោះដឹកជញ្ជូនមកដល់ផ្ទះ ភាពរំភើបបែរជារសាត់បាត់ទៅយ៉ាងលឿន ហើយចុងក្រោយ វាក៏ក្លាយជាត្រឹមតែរបស់ដែលទុកចោលមួយកន្លែងដោយមិនបានប្រើប្រាស់មួយទៀតប៉ុណ្ណោះ។
សតិ ជាមួយនឹងការបញ្ឈប់ «រូបភាពតាក់តែង»
គោលធម៌ក្នុងរឿងនេះ មិនមែនបង្រៀនឱ្យយើងបដិសេធការរស់នៅ ឬហាមឃាត់មិនឱ្យទិញរបស់របរនោះឡើយ។
ប៉ុន្តែជាការដាស់តឿនឱ្យយើងត្រឡប់មកមាន «សតិ» ដឹងទាន់ដំណើរការនៃចិត្ត។
នៅពេលដែលសេចក្តីចង់បានពុះកញ្ជ្រោលឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្លា ចូរសាកល្បងឈប់បង្អង់បន្តិច រួចសួរខ្លួនឯងដោយសតិថា៖
របស់មួយនេះ ចាំបាច់ចំពោះជីវិតយើងពិតប្រាកដមែនឬ ឬក៏យើងគ្រាន់តែចង់បាន «រូបភាពក្នុងគំនិត» ដែលការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបានតាក់តែងឡើង?
ប្រសិនបើដកស្រទាប់មាយានៃការរីវីយូចេញ តើតម្លៃខ្លឹមសារពិតរបស់វត្ថុនេះ នៅតែមានគុណតម្លៃចំពោះយើងពិតប្រាកដដែរឬទេ?
នៅពេលដែលយើងដឹងទាន់ចិត្តដែលចូលចិត្តតាក់តែង យើងនឹងមិនធ្លាក់ខ្លួនជាជនរងគ្រោះនៃតណ្ហាចង់បានដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយឥតចាំបាច់ទៀតឡើយ។
របស់របរចុងក្រោយបំផុតដែលអ្នកទើបតែចុចបញ្ជាទិញ រួចដាក់ទុកចោលមិនបានប្រើ...
នៅពេលដែលអ្នកចំណាយប្រាក់ទិញ តើអ្នកកំពុងទិញ «របស់នោះពិតប្រាកដ» ឬក៏កំពុងទិញ «រូបភាពក្នុងគំនិត» ដែលការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបានឆ្លាក់តាក់តែងឱ្យអ្នក?
សុត្តន្តបិដក ខុទ្ទកនិកាយ ធម្មបទ ជរាវគ្គ គាថាទី ២១
No comments:
Post a Comment