#សិក្សាគាថាធម្មបទ
៨. រឿងភិក្ខុអ្នកមានរបស់ប្រើប្រាស់ច្រើន
ន នគ្គចរិយា ជាដើម ព្រះសាស្តាកាលគង់ប្រថាប់នៅក្នុងជេតវនវិហារ
ទ្រង់ប្រារព្ធនូវភិក្ខុអ្នកមានរបស់ប្រើប្រាស់ច្រើន ហើយត្រាស់សម្ដែងនូវព្រះធម្មទេសនានេះ។
ឮថា កុដុម្ពិកៈម្នាក់រស់នៅក្នុងក្រុងសាវត្ថី កាលដែលភរិយាស្លាប់ទៅ
ក៏បានចូលទៅបួស។ កាលដែលលោកនឹងបួសនោះ បានឱ្យគេសាងសង់បរិវេណផ្ទាល់ខ្លួន មានរោងភ្លើង
និងឃ្លាំងដាក់របស់របរ ហើយបានដាក់បំពេញក្នុងឃ្លាំងនោះដោយទឹកដោះថ្លា ទឹកឃ្មុំ
និងប្រេងជាដើម ទើបបួស។ លុះបួសហើយ
លោកតែងហៅពួកទាសៈរបស់ខ្លួនមកឱ្យដាំស្លអាហារតាមដែលខ្លួនចង់ឆាន់។
លោកក៏ក្លាយជាអ្នកមានរបស់របរ និងបរិក្ខារច្រើនណាស់។ ក្នុងពេលយប់លោកប្រើប្រាស់ស្បង់ចីវរផ្សេង
ពេលថ្ងៃប្រើប្រាស់ផ្សេង ហើយពេលថ្ងៃលោកតែងទៅសម្រាកនៅឯជាយវិហារ។
ថ្ងៃមួយ កាលដែលលោកកំពុងហាលចីវរ និងកម្រាលទាំង ឡាយ
ពួកភិក្ខុដែលដើរត្រួតពិនិត្យសេនាសនៈបានឃើញ ក៏សួរថា “ម្នាលអាវុសោ របស់ទាំងនេះជារបស់នរណា?” កាលបើលោកតបថាជារបស់ខ្ញុំ ពួកភិក្ខុក៏ពោលថា ម្នាលអាវុសោ
ព្រះភគវាទ្រង់អនុញ្ញាតឱ្យមានត្រឹមតែត្រៃចីវរប៉ុណ្ណោះ
ចុះហេតុអ្វីបានជាលោកមកបួសក្នុងសាសនារបស់ព្រះពុទ្ធដែលទ្រង់ប្រដៅឱ្យមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច
បែរជាមកមានបរិក្ខារច្រើនបែបនេះ? រួចក៏នាំភិក្ខុនោះទៅកាន់សំណាក់ព្រះសាស្តា
ក្រាបទូលថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ភិក្ខុរូបនេះមានរបស់របរច្រើនណាស់។
ព្រះសាស្តាត្រាស់សួរថា ម្នាលភិក្ខុ ឮថាអ្នកឯងមានរបស់ច្រើនពិតមែនឬ?លោកក្រាបទូលថា ពិតមែនហើយ ព្រះអង្គ។
ព្រះអង្គត្រាស់សួរទៀតថា ម្នាលភិក្ខុ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមានរបស់ច្រើនយ៉ាងនេះ
ក្នុងកាលដែលតថាគតសម្ដែងធម៌ដើម្បីសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច?
ភិក្ខុនោះគ្រាន់តែឮប៉ុណ្ណោះ ក៏កើតសេចក្ដីខឹងសម្បារ រួចពោលថា បើដូច្នោះ
ខ្ញុំនឹងដើរទៅបែបនេះវិញ ហើយក៏គ្រវាត់ស្បង់ចីវរដណ្ដប់ចេញ
ឈរនៅកណ្ដាលជំនុំភិក្ខុដោយមានតែសំពត់ស្លៀកមួយជាប់កាយ។ គ្រានោះ
ព្រះសាស្តាទ្រង់ចង់ជួយសង្គ្រោះលោក ទើបត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ
កាលពីមុនអ្នកជាអ្នកស្វែងរកហិរិ និងឱត្តប្បៈ
សូម្បីតែក្នុងកាលដែលអ្នកកើតជាអារក្ខទឹក (ទករក្ខស) អ្នកក៏នៅតែស្វែងរកហិរិ និងឱត្តប្បៈអស់រយៈពេល
១២ ឆ្នាំដែរ ចុះហេតុអ្វីបានជាឥឡូវនេះ
អ្នកមកបួសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បែបនេះហើយ បែរជាមកបោះបង់ស្បង់ចីវរដណ្ដប់ចោល
លះបង់ហិរិ និងឱត្តប្បៈ ឈរនៅកណ្ដាលបរិស័ទទាំងបួនបែបនេះទៅវិញ? លោកឮព្រះពុទ្ធដីកាហើយ ក៏កើតហិរិ និងឱត្តប្បៈឡើងវិញ
រួចក៏ទាញចីវរមកដណ្ដប់វិញ ថ្វាយបង្គំព្រះសាស្តា ហើយអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ។
ភិក្ខុទាំងឡាយ ក៏អារាធនាព្រះភគវាឱ្យទ្រង់សម្ដែងរឿងនោះឱ្យច្បាស់។ ព្រះភគវាក៏នាំយកនូវរឿងអតីតមកត្រាស់សម្ដែងថា៖
រឿងអតីតជាតិ៖
ទេវធម៌
ក្នុងអតីតកាល ព្រះពោធិសត្វបានចាប់បដិសន្ធិក្នុងផ្ទៃនៃព្រះអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទពារាណសី។
ក្នុងថ្ងៃដាក់ឈ្មោះ គេបានដាក់ឈ្មោះលោកថា មហឹសកុមារ។
លោកមានប្អូនប្រុសម្នាក់ឈ្មោះ ចន្ទកុមារ។ លុះមាតារបស់លោកស្លាប់ទៅ
ព្រះរាជាក៏តាំងស្ត្រីម្នាក់ទៀតជាអគ្គមហេសី។ នាងក៏ប្រសូតបានបុត្រម្នាក់ឈ្មោះ សូរិយកុមារ។
ព្រះរាជាទតឃើញបុត្រតូច ក៏មានព្រះទ័យត្រេកអរ ហើយប្រទានពរដល់នាងថា អញនឹងប្រទានពរដល់បុត្ររបស់អ្នក។
នាងក៏ក្រាបទូលថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ខ្ញុំម្ចាស់នឹងទទួលយកពរនេះក្នុងកាលដែលខ្ញុំម្ចាស់ចង់បាន។
លុះដល់ពេលសូរិយកុមារចម្រើនវ័យឡើង នាងក៏ក្រាបទូលសុំពរពីព្រះរាជាថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព
កាលបុត្រខ្ញុំម្ចាស់ប្រសូត ព្រះអង្គបានប្រទានពរទុក ឥឡូវនេះសូមព្រះអង្គប្រទានរាជសម្បត្តិដល់បុត្រខ្ញុំម្ចាស់ផង។
ព្រះរាជាបដិសេធថា បុត្រច្បងទាំងពីររបស់អញ
ប្រៀបដូចជាភ្នក់ភ្លើងដែលកំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅ
អញមិនអាចឱ្យរាជសម្បត្តិដល់សូរិយកុមារបានទេ។
ប៉ុន្តែព្រះរាជាទតឃើញនាងនៅតែទទូចសុំ ក៏ខ្លាចក្រែងនាងនឹងធ្វើអន្តរាយដល់បុត្រទាំងពីរ
ទើបហៅបុត្រទាំងពីរមកប្រាប់ថា កូនអើយ
ពុកបានឱ្យពរដល់មាតារបស់សូរិយកុមារ តាំងពីគេប្រសូតមកម៉្លេះ
ឥឡូវនេះមាតារបស់គេមកសុំរាជសម្បត្តិឱ្យគេ ពុកមិនចង់ឱ្យទេ
ប៉ុន្តែមាតារបស់គេអាចនឹងធ្វើអន្តរាយដល់កូនទាំងពីរ បើដូច្នោះ
ចូរកូនទាំងពីរចូលទៅនៅក្នុងព្រៃសិនចុះ លុះដល់ពុកអស់បុណ្យទៅ សឹមត្រឡប់មកទទួលរាជសម្បត្តិវិញ។
បុត្រទាំងពីរថ្វាយបង្គំបិតា រួចចុះពីប្រាសាទទៅ។
សូរិយកុមារដែលកំពុងលេងនៅទីលានហ្លួងបានឃើញ ក៏ជ្រាបពីដំណើររឿង រួចក៏សុំទៅជាមួយបងៗដែរ។
កាលដែលចូលទៅដល់ព្រៃហិមពាន្ត ព្រះពោធិសត្វបានចូលទៅសម្រាកនៅក្រោមដើមឈើមួយ
រួចប្រាប់សូរិយកុមារថា នែប្អូន ចូរប្អូនទៅកាន់ស្រះនោះ ងូតទឹក ផឹកទឹក
ហើយដួសទឹកដោយស្លឹកឈូកយកមកឱ្យបងផង។
ក៏ប៉ុន្តែ ស្រះនោះជាស្រះដែលទករក្ខស (មារទឹក) ម្នាក់
ទទួលបានពរពីសំណាក់ព្រះវេស្សវណ្ណ។ ព្រះវេស្សវណ្ណបានប្រាប់វាថា លើកលែងតែអ្នកដែលដឹងនូវទេវធម៌ចេញ
អ្នកឯងអាចស៊ីអស់អ្នកដែលចុះទៅក្នុងស្រះនេះបានតាមចិត្ត។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ទករក្ខសតែងតែសួរនូវទេវធម៌ដល់អ្នកដែលចុះទៅក្នុងស្រះ
បើអ្នកណាខ្វះការពិចារណា ចុះទៅដោយមិនដឹង ក៏ត្រូវវាចាប់ស៊ី។ សូរិយកុមារចុះទៅក្នុងស្រះនោះដោយមិនបានពិចារណា
ក៏ត្រូវទករក្ខសសួរថា តើអ្នកដឹងនូវទេវធម៌ដែរឬទេ? សូរិយកុមារតបថា ទេវធម៌ គឺព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យ។
ទករក្ខសពោលថា អ្នកមិនដឹងនូវទេវធម៌ទេ រួចក៏ចាប់សូរិយកុមារទៅទុកក្នុងលំនៅរបស់វា។
ព្រះពោធិសត្វឃើញប្អូនបាត់យូរពេក ក៏បញ្ជូនចន្ទកុមារឱ្យទៅតាម។
ចន្ទកុមារក៏ត្រូវវាសួរដូចគ្នា លោកតបថា ទេវធម៌
គឺទិសទាំងបួន។ ទករក្ខសក៏ចាប់លោកទៅទុកជាមួយសូរិយកុមារដែរ។
ការសម្ដែងទេវធម៌
និងការបង្ក្រាបទករក្ខស
ព្រះពោធិសត្វឃើញប្អូនទាំងពីរនាក់បាត់យូរពេក ក៏គិតថា ប្រហែលជាមានអន្តរាយអ្វីមួយមិនខាន
ទើបយាងទៅដោយខ្លួនឯង កាលបើឃើញតែស្នាមជើងចុះទៅក្នុងស្រះ តែមិនមានស្នាមជើងឡើងមកវិញ
ក៏ជ្រាបច្បាស់ថា ស្រះនេះត្រូវទករក្ខសគ្រប់គ្រងហើយ
ទើបលោកក្រវាត់ដាវ កាន់ធ្នូ ហើយឈររង់ចាំ។ ទករក្ខសឃើញលោកមិនចុះទៅក្នុងទឹក
ក៏ក្លែងខ្លួនជាបុរសអ្នកធ្វើការក្នុងព្រៃ ដើរមកប្រាប់ថា នែបុរស
អ្នកឯងដើរផ្លូវមកហត់នឿយណាស់ ហេតុអ្វីក៏មិនចុះទៅក្នុងស្រះនេះ ដើម្បីងូតទឹក ផឹកទឹក
ស៊ីមើមឈូក និងបេះផ្កាឈូកមកស៊កសៀត រួចសឹមទៅមុខទៀត?
ព្រះពោធិសត្វឃើញភ្លាមក៏ដឹងថា នេះគឺជាទករក្ខស ទើបពោលថា អ្នកឯងចាប់ប្អូនៗរបស់អញមែនទេ? ទករក្ខសតបថា អើ
អញចាប់មែន។ លោកសួរថា តើដោយសារហេតុអ្វី? ទករក្ខសតបថា អញមានសិទ្ធិចាប់អស់អ្នកដែលចុះទៅក្នុងស្រះនេះ។
លោកសួរទៀតថា តើអ្នកចាប់ទាំងអស់ឬយ៉ាងណា? ទករក្ខសតបថា លើកលែងតែអ្នកដែលដឹងនូវទេវធម៌ចេញ
ក្រៅពីនោះអញចាប់ស៊ីទាំងអស់។ លោកក៏សួរថា តើអ្នកចង់ដឹងនូវទេវធម៌ដែរឬទេ?ទករក្ខសតបថា អើអញចង់ដឹង។ លោកពោលថា បើដូច្នោះ អញនឹងសម្ដែងប្រាប់។ ទករក្ខសក៏តបថា សូមអ្នកសម្ដែងមកចុះ។
លោកប្រាប់ថា ខ្ញុំមិនអាចសម្ដែងធម៌ ក្នុងកាលដែលរាងកាយនៅប្រឡាក់បែបនេះបានឡើយ។
អារក្ខទឹកក៏បានឱ្យព្រះពោធិសត្វងូតទឹក ឱ្យផឹកទឹក ឱ្យតុបតែងកាយ
រួចរៀបចំអាសនៈក្នុងមណ្ឌបដ៏ស្រស់ស្អាតឱ្យលោកអង្គុយ ចំណែកឯខ្លួនឯងវិញ
ក៏អង្គុយនៅទៀបជើងរបស់លោក។ គ្រានោះ ព្រះពោធិសត្វប្រាប់ថា អ្នកចូរស្ដាប់ដោយគោរពចុះ
រួចក៏សម្ដែងនូវព្រះគាថានេះថា៖
‘‘ហិរិឱត្តប្បសម្បន្នា, សុក្កធម្មសមាហិតា;
សន្តោ សប្បុរិសា លោកេ, ទេវធម្មាតិ វុច្ចរេ’’តិ។
សប្បុរសទាំងឡាយក្នុងលោក ជាអ្នកស្ងប់រម្ងាប់ ប្រកបដោយហិរិ និងឱត្តប្បៈ
តាំងនៅក្នុងសុក្កធម៌ (ធម៌ស) លោកហៅសប្បុរសទាំងនោះថា ជាអ្នកមានទេវធម៌។
អារក្ខទឹកកាលដែលបានស្ដាប់ធម៌នេះហើយ ក៏មានចិត្តជ្រះថ្លា
ពោលទៅកាន់ព្រះពោធិសត្វថា បពិត្របណ្ឌិត ខ្ញុំមានចិត្តជ្រះថ្លានឹងអ្នកណាស់ ខ្ញុំនឹងប្រគល់ប្អូនម្នាក់ឱ្យអ្នកវិញ
តើអ្នកចង់ឱ្យខ្ញុំទៅនាំយកម្នាក់ណា? លោកតបថា ចូរអ្នកនាំយកប្អូនពៅ
(សូរិយកុមារ) មកឱ្យអញ។ អារក្ខទឹកពោលថា បពិត្របណ្ឌិត
អ្នកឯងគ្រាន់តែដឹងនូវទេវធម៌ប៉ុណ្ណោះ តែហាក់ដូចជាមិនបានប្រតិបត្តិតាមទេវធម៌នោះសោះ។
លោកសួរថា តើដោយសារហេតុអ្វី? អារក្ខទឹកតបថា ពីព្រោះអ្នកទុកប្អូនច្បងចោល
បែរជាឱ្យនាំយកប្អូនពៅមកវិញ ឈ្មោះថាមិនគោរពដល់អ្នកដែលរៀមច្បង។
ព្រះពោធិសត្វតបថា នែអារក្ខទឹក ខ្ញុំដឹងនូវទេវធម៌ ហើយខ្ញុំក៏ប្រតិបត្តិតាមទេវធម៌នោះដែរ។
ពួកខ្ញុំចូលមកក្នុងព្រៃនេះ ក៏ដោយសារតែអាស្រ័យនឹងប្អូនពៅនេះឯង។
ព្រោះថាមាតារបស់គេបានសុំរាជសម្បត្តិពីព្រះបិតាឱ្យគេ ចំណែកព្រះបិតាមិនព្រមឱ្យ
ក៏បញ្ជូនពួកយើងមកនៅក្នុងព្រៃដើម្បីការពារសុវត្ថិភាព ហើយកុមារនេះក៏មិនព្រមនៅ គឺសុំតាមពួកយើងមកដែរ។ ប្រសិនបើខ្ញុំត្រឡប់ទៅវិញហើយប្រាប់គេថា‘មានយក្ខម្នាក់ស៊ីប្អូនពៅក្នុងព្រៃបាត់ហើយ’ នោះ ច្បាស់ជាគ្មាននរណាជឿខ្ញុំឡើយ
គេមុខជាពោលបង្កាច់ខ្ញុំមិនខាន ព្រោះតែខ្ញុំខ្លាចនូវពាក្យតិះដៀលបែបនេះឯង ទើបខ្ញុំឱ្យអ្នកនាំយកគេមកមុន។
យក្ខមានចិត្តជ្រះថ្លាយ៉ាងខ្លាំង ក៏ពោលសរសើរថា សាធុ បណ្ឌិត
អ្នកឯងពិតជាដឹងនូវទេវធម៌ និងប្រតិបត្តិតាមទេវធម៌ពិតមែន រួចក៏ទៅនាំយកប្អូនទាំងពីរនាក់មកប្រគល់ឱ្យលោកទាំងអស់។
បន្ទាប់មក ព្រះពោធិសត្វបានសម្ដែងនូវទោសនៃភាពជាអារក្ខទឹកដល់គេ រួចឱ្យគេតាំងនៅក្នុងសីល
៥។ លោកបានជ្រោមជ្រែងអារក្ខទឹកនោះឱ្យរស់នៅក្នុងព្រៃនោះដោយសុវត្ថិភាព
លុះព្រះបិតាសុគតទៅ លោកក៏នាំអារក្ខទឹកនោះទៅជាមួយក្នុងក្រុងពារាណសី រួចទទួលរាជសម្បត្តិ
ហើយតាំងចន្ទកុមារជាឧបរាជ តាំងសូរិយកុមារជាសេនាបតី ចំណែកឯអារក្ខទឹកវិញ
លោកឱ្យគេសាងសង់អាស្រមក្នុងទីដ៏រមណីយ
ហើយទំនុកបម្រុងឱ្យបានទទួលនូវលាភសក្ការៈយ៉ាងបរិបូរណ៍។
ការប្រជុំជាតិក
និងការទូន្មានភិក្ខុ
ព្រះសាស្តា កាលដែលនាំយកនូវព្រះធម្មទេសនានេះមកហើយ ទ្រង់ប្រជុំជាតិកថា ក្នុងកាលនោះ
យក្ខបានមកជាភិក្ខុអ្នកមានរបស់ប្រើប្រាស់ច្រើននេះឯង សូរិយកុមារបានមកជាអានន្ទ
ចន្ទកុមារបានមកជាសារីបុត្ត ចំណែកឯមហឹសកុមារ
គឺតថាគតនេះឯង។ ព្រះសាស្តាកាលដែលត្រាស់សម្ដែងនូវជាតិកយ៉ាងនេះហើយ
ទើបទូន្មានភិក្ខុនោះថា ម្នាលភិក្ខុ កាលពីមុនអ្នកជាអ្នកស្វែងរកនូវទេវធម៌
ត្រេចទៅដោយសេចក្ដីប្រកបដោយហិរិ និងឱត្តប្បៈ
ឥឡូវនេះអ្នកបែរជាមកឈរនៅកណ្ដាលបរិស័ទទាំងបួន ក្នុងសភាពបែបនេះនៅចំពោះមុខតថាគត
រួចពោលថា ‘ខ្ញុំជាអ្នកមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច’ ដូច្នេះ
ឈ្មោះថាអ្នកធ្វើនូវអំពើមិនសមគួរឡើយ។ ពិតណាស់ បុគ្គលមិនមែនឈ្មោះថាជាសមណៈ
គ្រាន់តែដោយសារការបដិសេធមិនស្លៀកសំពត់ជាដើមនោះឡើយ។ ត្រាស់ដូច្នោះហើយ
ព្រះអង្គក៏ភ្ជាប់សេចក្ដីដើម្បីសម្ដែងធម៌ រួចត្រាស់នូវព្រះគាថានេះថា៖
១៤១. ន នគ្គចរិយា ន ជដា ន បង្កា, នានាសកា ថណ្ឌិលសាយិកា វា;
រជោជល្លំ ឧក្កុដិកប្បធានំ, សោធេន្តិ
មច្ចំ អវិតិណ្ណកង្ខំ។
ការប្រព្រឹត្តអាក្រាតកាយ ទុកសក់ ដេកលើភក់ មិនបរិភោគបាយ ដេកលើផែនដី
ប្រឡាក់ខ្លួនដោយធូលី ព្យាយាមអង្គុយច្រហោង មិន ជម្រះសត្វ ដែលមិនទាន់ ឆ្លងផុតសេចក្តីសង្ស័យ
បានទេ។
សេចក្ដីអធិប្បាយព្រះគាថា
ក្នុងព្រះគាថានោះ ពាក្យថា នានាសកា គឺមកពីពាក្យថា ន អនសកា សេចក្ដីថា
ការបដិសេធមិនបរិភោគភត្ត (ការអត់អាហារ)។ ពាក្យថា ថណ្ឌិលសាយិកា សេចក្ដីថា
ការដេកលើផ្ទៃដី។ ពាក្យថា រជោជល្លំ សេចក្ដីថា ធូលីដែលជាប់នៅនឹងរាងកាយដែលមានសភាពដូចជាការលាបដោយភក់។
ពាក្យថា ឧក្កុដិកប្បធានំ សេចក្ដីថា
សេចក្ដីព្យាយាមដែលប្រារព្ធឡើងដោយការអង្គុយច្រហោង។
សេចក្ដីដែលបានពោលមកនេះ មានន័យថា៖ សត្វលោកណាមួយដែលគិតថា អញនឹងដល់នូវសេចក្ដីស្អាតបរិសុទ្ធ
ពោលគឺការរំដោះខ្លួនចាកលោកបានដោយវិធីបែបនេះ រួចក៏សមាទាននូវវត្តមានការដើរអាក្រាតកាយជាដើមណាមួយ
ក្នុងចំណោមវត្តទាំងឡាយនេះមកប្រតិបត្តិ
បុគ្គលនោះមានតែការចម្រើននូវមិច្ឆាទិដ្ឋិឱ្យកាន់តែខ្លាំងឡើង និងមានសេចក្ដីនឿយហត់ជាចំណែកប៉ុណ្ណោះ។
ពិតណាស់ វត្តទាំងឡាយនេះ ទោះបីជាសមាទានប្រតិបត្តិដោយហ្មត់ចត់យ៉ាងណាក៏ដោយ
ក៏មិនអាចជម្រះសត្វលោកដែលមិនទាន់កន្លងផុតនូវសេចក្ដីសង្ស័យ
គឺនៅមិនទាន់កន្លងផុតនូវសេចក្ដីសង្ស័យក្នុងវត្ថុទាំង ៨ យ៉ាង ឱ្យស្អាតបរិសុទ្ធបានឡើយ។
ទេសនាវសានេ ក្នុងពេលបញ្ចប់ព្រះធម្មទេសនា
ជនជាច្រើនបានសម្រេចនូវសោតាបត្តិផលជាដើម។
រឿងភិក្ខុអ្នកមានរបស់ប្រើប្រាស់ច្រើន
ទី ៨ ចប់។




























No comments:
Post a Comment