[២៥] កាឡការាមសូត្រ (ព្រះពុទ្ធសម្តែងនៅកាឡការាម)
សម័យមួយ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់គង់នៅក្នុងកាឡការាម ជិតក្រុងសាកេត។ ក្នុងទីនោះ ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ត្រាស់ហៅពួកភិក្ខុថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ។ ភិក្ខុទាំងនោះ ទទួលស្តាប់ព្រះដ៏មានព្រះភាគថា ព្រះករុណាព្រះអង្គ។ ទើបព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ត្រាស់ដូច្នេះថា៖
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អារម្មណ៍ណា ដែលលោកព្រមទាំងទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោក និងពពួកសត្វព្រមទាំងសមណព្រាហ្មណ៍និងមនុស្សជាសម្មតិទេពនិងមនុស្សដ៏សេស បានឃើញ ឮ ពាល់ត្រូវ ដឹងច្បាស់ បានដល់ ស្វែងរក ពិចារណារឿយៗ ដោយចិត្ត តថាគតដឹងច្បាស់នូវអារម្មណ៍នោះ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អារម្មណ៍ណាដែលលោកព្រមទាំងទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោកនិងពពួកសត្វព្រមទាំងសមណព្រាហ្មណ៍និងមនុស្សជាសម្មតិទេពនិងមនុស្សដ៏សេស បានឃើញ ឮ ពាល់ត្រូវ ដឹងច្បាស់បានដល់ ស្វែងរក ពិចារណារឿយៗ ដោយចិត្ត តថាគតដឹងនូវអារម្មណ៍នោះ ឯអារម្មណ៍នោះ តថាគតដឹងប្រាកដហើយ អារម្មណ៍នោះមិនឋិតនៅក្នុងតថាគតទេ (គឺតថាគតមិនស្អិតស្ងើបប្រកាន់មាំដោយតណ្ហានិងទិដ្ឋិឡើយ)។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អារម្មណ៍ណា ដែលលោកព្រមទាំងទេវលោក... បានឃើញ ឮ ពាល់ត្រូវដឹងច្បាស់ បានដល់ ស្វែងរក ពិចារណារឿយៗ ដោយចិត្ត៖
ប្រសិនបើតថាគតពោលថា អាត្មាអញដឹងនូវអារម្មណ៍នោះ (ដោយអំណាចប្រកាន់មាំ) ពាក្យនោះគប្បីជាពាក្យកុហករបស់តថាគត។ ប្រសិនបើតថាគតពោលថា អាត្មាអញដឹងខ្លះ មិនដឹងខ្លះនូវអារម្មណ៍នោះ ពាក្យនោះគប្បីជាពាក្យកុហកដែរ។ ប្រសិនបើតថាគតពោលថា អាត្មាអញមិនមែនដឹង មិនមែនជាមិនដឹង នូវអារម្មណ៍នោះ ពាក្យនោះគប្បីជាទោសរបស់តថាគត។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ព្រះតថាគតមិនមានសេចក្តីប្រកាន់មាំ តាមរយៈ ទិដ្ឋិវិសេស ឬវិញ្ញាណកិច្ច ៤ យ៉ាង គឺ៖ ១. ទិដ្ឋំ (អារម្មណ៍ដែលឃើញដោយចក្ខុ)៖ តថាគត មិនសម្គាល់នូវអារម្មណ៍ដែលមហាជនឃើញហើយថា គួរឃើញ ព្រោះបានឃើញ មិនសម្គាល់នូវអារម្មណ៍ដែលមហាជនមិនឃើញ មិនសម្គាល់នូវអារម្មណ៍ដែលមហាជនគប្បីឃើញ មិនសម្គាល់នូវបុគ្គលអ្នកឃើញ។ ២. សុតំ (អារម្មណ៍ដែលឮដោយសោតៈ)៖ តថាគត មិនសម្គាល់នូវសំឡេងដែលមហាជនឮហើយថា គួរឮ ព្រោះបានឮ មិនសម្គាល់នូវសំឡេងដែលមហាជនមិនបានឮ ហើយមិនសម្គាល់នូវសំឡេងដែលមហាជនត្រូវឮ មិនសម្គាល់នូវបុគ្គលអ្នកឮសំឡេង។ ៣. មុតំ (អារម្មណ៍ដែលពាល់ត្រូវ ដឹងដោយឃានៈ ជិវ្ហា និងកាយ)៖ តថាគត មិនសម្គាល់នូវអារម្មណ៍ដែលមហាជនពាល់ត្រូវហើយថា គួរពាល់ត្រូវ ព្រោះបានពាល់ត្រូវ មិនសម្គាល់នូវអារម្មណ៍ដែលមហាជនមិនពាល់ត្រូវហើយ មិនសម្គាល់នូវអារម្មណ៍ដែលមហាជនគប្បីពាល់ត្រូវ មិនសម្គាល់នូវបុគ្គលអ្នកពាល់ត្រូវ។ ៤. វិញ្ញាតំ (អារម្មណ៍ដែលដឹងច្បាស់ដោយមនោ)៖ តថាគត មិនសម្គាល់នូវអារម្មណ៍ដែលមហាជនដឹងច្បាស់ហើយថា គួរដឹងច្បាស់ ព្រោះបានដឹងច្បាស់ មិនសម្គាល់នូវអារម្មណ៍ដែលមហាជនមិនដឹងច្បាស់ មិនសម្គាល់នូវអារម្មណ៍ដែលមហាជនត្រូវដឹងច្បាស់ មិនសម្គាល់នូវបុគ្គលអ្នកដឹងច្បាស់។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតជា តាទិបុគ្គល (បុគ្គលដែលមានចិត្តនឹងធឹងមិនប្រែប្រួល) ប្រាកដដូចនោះ ក្នុងធម៌គឺអារម្មណ៍ទាំងឡាយ ដែលមហាជនត្រូវឃើញ ឮ ពាល់ត្រូវ ដឹងច្បាស់ តថាគតហៅថា តាទិបុគ្គលឯទៀតមិនថ្លៃថ្នូរផង មិនវិសេសវិសាលផង ជាងតថាគត ជាតាទិបុគ្គលនោះដោយប្រការដូច្នេះឡើយ។ ‘‘យំ កិញ្ចិ ទិដ្ឋំវ សុតំ មុតំ វា, អជ្ឈោសិតំ សច្ចមុតំ បរេសំ; ន តេសុ តាទី សយសំវុតេសុ, សច្ចំ មុសា វាបិ បរំ ទហេយ្យ។ អារម្មណ៍ណាមួយដែលពួកជនបានឃើញក្តី បានឮក្តី បានពាល់ត្រូវក្តី ដឹងច្បាស់ក្តី អារម្មណ៍នោះពួកជនដទៃសម្គាល់ថាជារបស់ពិតហើយប្រកាន់មាំ។ បណ្តាពួកជន សង្រួមដោយខ្លួនឯង ព្រះតថាគតជាតាទិបុគ្គល មិនគប្បីជឿពាក្យដទៃដែលពិតក្តី មិនពិតក្តី (គឺព្រះអង្គឃើញច្បាស់ដោយសាមញ្ញញាណផ្ទាល់ខ្លួន)។ ‘‘ឯតញ្ច សល្លំ បដិកច្ច ទិស្វា, អជ្ឈោសិតា យត្ថ បជា វិសត្តា; ជានាមិ បស្សាមិ តថេវ ឯតំ, អជ្ឈោសិតំ នត្ថិ តថាគតាន’’ន្តិ។ ពួកសត្វឃើញសរគឺទិដ្ឋិនោះមុនបំផុត ហើយជ្រុលជ្រប់ជាប់នៅក្នុងអារម្មណ៍ណា តថាគតដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់នូវសរគឺអារម្មណ៍នោះដូច្នោះ សេចក្តីជ្រុលជ្រប់ដោយសរគឺទិដ្ឋិនោះ មិនមានដល់ព្រះតថាគតទាំងឡាយឡើយ។
No comments:
Post a Comment