រឿងជន ៣ នាក់

 ១១. រឿងជន ៣ នាក់

ន អន្តលិក្ខេ ជាដើម ព្រះសាស្តាកាលគង់ប្រថាប់នៅក្នុងព្រះជេតវនវិហារ ទ្រង់ប្រារព្ធនូវជន ៣ នាក់ ហើយត្រាស់សម្ដែងនូវព្រះធម្មទេសនានេះ។

ហេតុការទី ១៖ ក្អែកត្រូវភ្លើងឆេះស្លាប់ក្នុងអាកាស

ឮថា កាលដែលព្រះបរមសាស្តាគង់ប្រថាប់នៅក្នុងព្រះជេតវនមហាវិហារ មានភិក្ខុជាច្រើនអង្គកាលដែលធ្វើដំណើរមកដើម្បីចូលគាល់ព្រះសាស្តា ក៏បាននិមន្តចូលទៅបិណ្ឌបាតក្នុងភូមិមួយ។ អ្នកភូមិទាំងឡាយបានទទួលភិក្ខុទាំងនោះ រួចនិមន្តឱ្យគង់ក្នុងសាលាឆាន់ ប្រគេនយាគូ និងបង្អែម រួចក៏អង្គុយស្ដាប់ធម៌រង់ចាំវេលាប្រគេនចង្ហាន់បិណ្ឌបាត។ ក្នុងខណៈនោះ មានស្រ្តីម្នាក់កំពុងដាំស្លចង្ហាន់ឱ្យមានក្លិនឈ្ងុយឈ្ងប់ ស្រាប់តែអណ្ដាតភ្លើងបានឆាបឆេះចេញពីចង្ក្រាន រួចរាលដាលឡើងទៅដល់ដំបូលផ្ទះ។ គ្រានោះ មានរង្វេលឆ្នាំងមួយ បានឆេះឡើងទៅលើដំបូល និងកំពុងតែឆេះសន្ធោសន្ធៅហោះឡើងទៅលើអាកាស។ ក្នុងខណៈនោះដែរ មានក្អែកមួយក្បាលហោះកាត់ទីនោះ ក៏បានលូកកចូលទៅក្នុងរង្វេលឆ្នាំងដែលកំពុងឆេះនោះ រួចត្រូវរង្វេលឆ្នាំងរុំព័ទ្ធកឆេះស្លាប់ធ្លាក់ចុះមកកណ្ដាលភូមិ។ ភិក្ខុទាំងឡាយឃើញដូច្នោះ ក៏គិតថា អហោ! កម្មនេះធ្ងន់ធ្ងរណាស់ ម្នាលអាវុសោទាំងឡាយ ចូរមើលចុះ សត្វក្អែកដល់នូវសេចក្ដីវិនាសបែបនេះ ក្រៅពីព្រះសាស្តា តើនរណានឹងដឹងនូវកម្មដែលវាបានធ្វើ ពួកយើងនឹងទៅទូលសួរព្រះសាស្តាអំពីកម្មរបស់វា គិតហើយក៏ធ្វើដំណើរចេញទៅ។

ហេតុការទី ២៖ ភរិយានាយសំពៅត្រូវចាប់ទំលាក់ទឹក

ចំណែកភិក្ខុដទៃទៀត ក៏មានបំណងមកចូលគាល់ព្រះសាស្តាដែរ ក៏បានជិះសំពៅធ្វើដំណើរមក ស្រាប់តែសំពៅនោះឈប់ង៉ក់មិនរំកិលទៅមុខសោះនៅកណ្ដាលសមុទ្រ។ មនុស្សទាំងឡាយក្នុងសំពៅគិតថា ក្នុងទីនេះច្បាស់ជាមានមនុស្សចង្រៃ (កាឡកណ្ណិ) មិនខាន ក៏នាំគ្នាចាប់ឆ្នោតផ្សងមើល។ ភរិយារបស់ម្ចាស់សំពៅ ដែលស្ថិតក្នុងវ័យដំបូង មានរូបរាងស្អាតបាត គួរឱ្យពិតពិលរមិលមើល ឆ្នោតនោះក៏ធ្លាក់ទៅលើនាង។ ម្ចាស់សំពៅពោលថា ចូរអ្នករាល់គ្នាចាប់ឆ្នោតម្ដងទៀតចុះ គេក៏ធ្វើបែបនោះរហូតដល់ ៣ ដង ឆ្នោតក៏នៅតែធ្លាក់ទៅលើនាងដដែល។ មនុស្សទាំងឡាយក៏នាំគ្នាសម្លឹងមើលមុខម្ចាស់សំពៅថា តើគិតយ៉ាងណាដែរ លោកម្ចាស់? ម្ចាស់សំពៅពោលថា មិនអាចឱ្យមនុស្សមហាជនវិនាសព្រោះតែស្រ្តីម្នាក់នេះឡើយ ចូរអ្នករាល់គ្នាគ្រវែងនាងទៅក្នុងទឹកទៅ។ នាងកាលដែលត្រូវគេចាប់គ្រវែងទៅក្នុងទឹក ក៏ស្រែកយំយ៉ាងខ្លាំងព្រោះខ្លាចស្លាប់។ ម្ចាស់សំពៅបានឮដូច្នោះ ក៏គិតថា តើមានប្រយោជន៍អ្វី នឹងគ្រឿងអលង្ការទាំងនេះដែលត្រូវបាត់បង់ទៅជាមួយនាង ចូរអ្នករាល់គ្នាដោះគ្រឿងអលង្ការនាងចេញឱ្យអស់ រួចឱ្យនាងស្លៀកសំពត់ចាស់មួយ រួចគ្រវែងនាងទៅ ប៉ុន្តែអញមិនអាចទ្រាំមើលនាងអណ្ដែតលើទឹកបានឡើយ ហេតុនេះ ចូរអ្នករាល់គ្នាដងខ្សាច់ដាក់ក្នុងក្អម រួចចងភ្ជាប់នឹងកនាង គ្រវែងទៅក្នុងសមុទ្រ ដើម្បីកុំឱ្យអញឃើញនាង។ គេក៏ធ្វើតាមសម្ដីនោះ។ កាលដែលនាងធ្លាក់ទៅដល់ទឹក ពួកត្រីនិងអណ្ដើកក៏នាំគ្នាខាំស៊ីនាងនៅទីនោះឯង។ ភិក្ខុទាំងឡាយជ្រាបនូវរឿងរ៉ាវនោះហើយ ក៏គិតថា ក្រៅពីព្រះសាស្តា តើនរណានឹងដឹងនូវកម្មរបស់ស្រ្តីនេះ ពួកយើងនឹងទៅទូលសួរព្រះសាស្តាអំពីកម្មរបស់នាង លុះដល់ទីដៅហើយ ក៏ចុះពីសំពៅធ្វើដំណើរទៅ។

ហេតុការណ៍ទី ៣៖ ភិក្ខុ ៧ អង្គជាប់ក្នុងល្អាងភ្នំ

ចំណែកឯភិក្ខុ ៧ អង្គផ្សេងទៀត កាលដែលធ្វើដំណើរមកដើម្បីចូលគាល់ព្រះសាស្តា ក្នុងវេលាល្ងាចក៏បាននិមន្តចូលទៅកាន់វិហារមួយ រួចសួររកកន្លែងសម្រាក។ លោកក៏បានសម្រាកនៅក្នុងល្អាងភ្នំមួយដែលមានគ្រែ ៧។ ក្នុងខណៈដែលលោកកំពុងសម្រាកនៅទីនោះ នាពេលយប់ ស្រាប់តែមានថ្មមួយដុំធំប៉ុនផ្ទះកំពូល (កូដាគារ) បានរមៀលធ្លាក់មកបិទមាត់ល្អាងនោះជិតឈឹង។ ភិក្ខុអាវាសិក ទាំងឡាយគិតថា ពួកយើងបានប្រគល់ល្អាងនេះឱ្យភិក្ខុអាគន្តុកៈសម្រាក ឥឡូវនេះមានថ្មយ៉ាងធំមកបិទមាត់ល្អាងបាត់ទៅហើយ ពួកយើងនឹងជួយយកថ្មនេះចេញ រួចក៏បានកៀរគរអ្នកភូមិពីភូមិទាំង ៧ ជិតខាងមកជួយគ្នា តែទោះបីជាខំប្រឹងយ៉ាងណាក៏មិនអាចធ្វើឱ្យដុំថ្មនោះរំកិលចេញពីកន្លែងបានឡើយ។ សូម្បីតែភិក្ខុដែលនៅខាងក្នុងល្អាង ក៏បានខំប្រឹងរុញច្រានពីខាងក្នុងដែរ។ ពួកគេបានខំប្រឹងអស់រយៈពេល ៧ ថ្ងៃ ក៏នៅតែមិនអាចរំកិលថ្មនោះបានដដែល។ ភិក្ខុអាគន្តុកៈទាំង ៧ អង្គនោះ ក៏ត្រូវរងទុក្ខវេទនាយ៉ាងខ្លាំងដោយសារការស្រេកឃ្លានអស់រយៈពេល ៧ ថ្ងៃ។ លុះដល់ថ្ងៃទី ៧ ដុំថ្មនោះក៏បានរមៀលចេញទៅដោយខ្លួនឯង។ ភិក្ខុទាំងឡាយចេញមកក្រៅហើយគិតថា បាបកម្មរបស់ពួកយើងនេះ ក្រៅពីព្រះសាស្តា តើនរណានឹងដឹង ពួកយើងនឹងទៅទូលសួរព្រះសាស្តា គិតហើយក៏ធ្វើដំណើរចេញទៅ។

ភិក្ខុទាំង ៣ ក្រុមនោះ ក៏បានមកជួបជុំគ្នានៅពាក់កណ្ដាលផ្លូវ រួចធ្វើដំណើរទៅចូលគាល់ព្រះសាស្តាជាមួយគ្នា ថ្វាយបង្គំរួចអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ។ កាលដែលព្រះសាស្តាត្រាស់សួរនូវហេតុមិនមានអាពាធជាដើម និងកិរិយាគង់នៅជាសុខហើយ ភិក្ខុទាំងឡាយក៏បានទូលសួរនូវហេតុការណ៍ដែលខ្លួនបានឃើញ និងបានជួបប្រទះតាមលំដាប់លំដោយ។

ការដោះស្រាយកម្មរបស់សត្វក្អែក

ព្រះសាស្តាទ្រង់ដោះស្រាយប្រស្នាតាមលំដាប់ថា៖

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចំណែកឯសត្វក្អែកនោះ គឺវាបានសោយនូវកម្មដែលវាបានធ្វើដោយខ្លួនឯង។ ក្នុងអតីតកាល ក្នុងក្រុងពារាណសី មានកសិករម្នាក់បានព្យាយាមបង្ហាត់គោរបស់ខ្លួន តែមិនអាចបង្ហាត់បានឡើយ។ គោនោះ កាលដែលដើរទៅបានបន្តិច ក៏ដេកដួលទៅលើដី ទោះបីជាគាត់វាយដំឱ្យក្រោកឡើងយ៉ាងណា ក៏វាដើរបានបន្តិច រួចក៏ដេកដួលដដែល។ កសិករនោះ កាលដែលខំប្រឹងបង្ហាត់មិនបាន ក៏ត្រូវសេចក្ដីខឹងគ្របដណ្ដប់ រួចគិតថា ‘ចាប់ពីពេលនេះទៅ ឯងចូរដេកឱ្យស្រួលចុះ’ គាត់ក៏យកដុំចំបើងមកមូររុំជុំវិញកគោនោះ រួចដុតភ្លើងឆេះស្លាប់នៅទីនោះឯង។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលនោះ សត្វក្អែកនោះឯងគឺជាអ្នកបានធ្វើបាបកម្មនោះ។ ដោយសារផលនៃកម្មនោះ វាក៏បានទៅឆេះនៅក្នុងនរកអស់កាលដ៏យូរ លុះសល់ផលកម្មបន្តិចបន្តួច វាក៏មកកើតក្នុងកំណើតក្អែកអស់ ៧ ជាតិ ហើយក៏ត្រូវភ្លើងឆេះស្លាប់នៅលើអាកាសបែបនេះគ្រប់ៗជាតិ។

ការដោះស្រាយកម្មរបស់ភរិយាម្ចាស់សំពៅ

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចំណែកឯស្រី្តនោះ ក៏បានសោយនូវកម្មដែលខ្លួនបានធ្វើរួចមកហើយនោះឯង។ ក្នុងអតីតកាល នាងគឺជាភរិយារបស់កុដុម្ពិកៈ (អ្នកមានទ្រព្យ) ម្នាក់ ក្នុងក្រុងពារាណសី នាងបានធ្វើនូវកិច្ចការទាំងពួងដោយដៃរបស់ខ្លួនឯង មានការដងទឹក បុកស្រូវ និងដាំស្លជាដើម។ នៅក្នុងផ្ទះនោះ មានសុនខ (ឆ្កែ) ម្នាក់ តែងតែអង្គុយសម្លឹងមើលនាង ដែលកំពុងធ្វើកិច្ចការទាំងពួងក្នុងផ្ទះនោះជានិច្ច។ មិនថានាងយួរចង្ហាន់ទៅឱ្យប្ដីនៅឯវាលស្រែ ឬក៏ចូលទៅក្នុងព្រៃដើម្បីរកអុស និងស្លឹកឈើជាដើម ក៏សុនខនោះតែងតែដើរទៅជាមួយនាងជានិច្ច។ ពួកក្មេងៗកាលដែលឃើញដូច្នោះ ក៏នាំគ្នានិយាយបញ្ចើចបញ្ចើលលេងសើចថា នែ៎អ្នករាល់គ្នា ព្រានសុនខចេញមកហើយ ថ្ងៃនេះពួកយើងនឹងបានស៊ីសាច់មិនខានឡើយ។

នាងមានសេចក្ដីអៀនខ្មាសចំពោះសម្ដីរបស់ក្មេងៗទាំងនោះ ក៏បានយកដុំដី និងដំបងជាដើម វាយដេញសុនខនោះឱ្យរត់ចេញទៅ ប៉ុន្តែសុនខនោះកាលដែលរត់ចេញទៅហើយ ក៏ត្រឡប់មកដើរតាមក្រោយនាងដដែល។ ឮថា សុនខនោះគឺជាស្វាមីរបស់នាងក្នុងអត្តភាពទី ៣ (ជាតិទី ៣ រាប់ថយក្រោយ) ហេតុនោះ ទើបវាមិនអាចកាត់ផ្ដាច់នូវសេចក្ដីស្រឡាញ់បាន។ តាមពិតទៅ ក្នុងសង្សារវដ្តដែលមិនមានទីបំផុតនេះ ឈ្មោះថាបុគ្គលដែលមិនធ្លាប់ធ្វើជាភរិយា ឬជាស្វាមីនឹងគ្នានោះ មិនដែលមានឡើយ ប៉ុន្តែបើសិនជាធ្លាប់ពាក់ព័ន្ធគ្នាក្នុងអត្តភាពដែលនៅមិនទាន់ឆ្ងាយ សេចក្ដីស្រឡាញ់ក្នុងញាតិសន្តានរមែងមានកម្លាំងខ្លាំងក្លា ហេតុនេះហើយ ទើបសុនខនោះមិនអាចបោះបង់នាងចោលបានឡើយ។

នាងខឹងនឹងសុនខនោះ កាលដែលយួរបាយទៅឱ្យប្ដីនៅវាលស្រែ ក៏បានលាក់ខ្សែមួយទុកក្នុងចង្កេះសំពត់ រួចដើរចេញទៅ សុនខនោះក៏ដើរទៅជាមួយនាងដដែល។ កាលដែលនាងប្រគល់បាយឱ្យប្ដីរួចហើយ នាងក៏កាន់ក្អមទទេដើរទៅកាន់ទីកន្លែងដែលមានទឹកមួយកន្លែង រួចដងខ្សាច់ដាក់ឱ្យពេញក្អម ហើយក៏ធ្វើសញ្ញាហៅសុនខដែលឈរសម្លឹងមើលនៅក្បែរនោះ។ សុនខគិតថា អហោ! អស់កាលជាយូរណាស់មកហើយ ថ្ងៃនេះទើបអញបានឮសម្ដីដ៏ផ្អែមល្ហែមបែបនេះ ក៏គ្រវីកន្ទុយដើរចូលទៅរកនាង។ នាងក៏ចាប់កសុនខនោះឱ្យជាប់ រួចយកចុងខ្សែម្ខាងចងនឹងក្អម និងយកចុងខ្សែម្ខាងទៀតចងនឹងកសុនខ រួចក៏រុញក្អមនោះឱ្យធ្លាក់ទៅក្នុងទឹក។ សុនខកាលដែលត្រូវក្អមនោះទាញ ក៏ធ្លាក់ទៅក្នុងទឹក ហើយក៏ស្លាប់នៅទីនោះឯង។ ដោយសារផលនៃបាបកម្មនោះ នាងបានទៅឆេះនៅក្នុងនរកអស់កាលដ៏យូរ លុះសល់ផលកម្មបន្តិចបន្តួច នាងក៏ត្រូវគេយកខ្សាច់ដាក់ក្នុងក្អមចងកគ្រវែងទៅក្នុងទឹកឱ្យស្លាប់បែបនេះ អស់រយៈពេល ១០០ ជាតិមកហើយ។

ការដោះស្រាយកម្មរបស់ភិក្ខុទាំង ៧ អង្គ

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចំណែកឯអ្នករាល់គ្នាវិញ ក៏បានសោយនូវកម្មដែលខ្លួនបានធ្វើរួចមកហើយនោះឯង។ ក្នុងអតីតកាល មានកុមារជាអ្នករក្សាគោ ៧ នាក់ រស់នៅក្នុងក្រុងពារាណសី បាននាំគ្នាដេញគោឱ្យដើររកស៊ីក្នុងព្រៃមួយតំបន់អស់រយៈពេល ៧ ថ្ងៃ។ ថ្ងៃមួយ កាលដែលកំពុងដេញគោត្រឡប់មកវិញ ក៏បានឃើញទន្សង (គោធា) ដ៏ធំមួយ ក៏នាំគ្នាដេញតាមចាប់។ ទន្សងនោះបានរត់ចូលទៅក្នុងដំបូកមួយ។ ដំបូកនោះមានរន្ធចំនួន ៧។ ក្មេងៗទាំងនោះគិតថា ពេលនេះពួកយើងមិនអាចចាប់វាបានឡើយ ចាំព្រឹកស្អែកសឹមមកចាប់វាវិញ រួចម្នាក់ៗក៏បានកាច់មែកឈើម្នាក់មួយបាច់ យកទៅបិទរន្ធទាំង ៧ នោះជិត រួចក៏នាំគ្នាត្រឡប់ទៅវិញ។

លុះដល់ថ្ងៃបន្ទាប់ ពួកគេភ្លេចគិតដល់ទន្សងនោះ ក៏នាំគោទៅរកស៊ីនៅតំបន់ផ្សេងទៀត រហូតដល់ថ្ងៃទី ៧ កាលដែលដេញគោត្រឡប់មកវិញ ក៏បានឃើញដំបូកនោះ ក៏នឹកឃើញឡើងវិញថា តើមានរឿងអ្វីកើតឡើងចំពោះទន្សងនោះហ្ន៎? រួចក៏នាំគ្នាទៅបើករន្ធដែលខ្លួនបានបិទរៀងៗខ្លួនចេញ។ សត្វទន្សងនោះ លែងមានចិត្តចង់រស់នៅទៀតហើយ (អស់សង្ឃឹម) សល់តែស្បែកដណ្ដប់ឆ្អឹង ដើរចេញមកទាំងញាប់ញ័រ។ ក្មេងៗឃើញដូច្នោះ ក៏កើតសេចក្ដីអាណិតអាសូរ ហើយពោលថា កុំសម្លាប់វាអី សត្វនេះដាច់បាយអស់ ៧ ថ្ងៃទៅហើយ រួចក៏នាំគ្នាជួយអង្អែលខ្នងវា ហើយប្រាប់ថា ចូរឯងទៅដោយសុខចុះ រួចក៏លែងវាទៅ។

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដោយសារក្មេងៗទាំងនោះមិនបានសម្លាប់ទន្សង ទើបពួកគេមិនធ្លាក់ទៅសោយទុក្ខក្នុងនរក ប៉ុន្តែដោយសារអំពើនោះ បុរសទាំង ៧ នាក់ កាលដែលកើតរួមគ្នាអស់ ១៤ ជាតិមកហើយ ត្រូវដាច់បាយអស់រយៈពេល ៧ ថ្ងៃជារៀងរាល់ជាតិ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលនោះ អ្នករាល់គ្នាទាំង ៧ អង្គ គឺជាក្មេងរក្សាគោដែលបានធ្វើបាបកម្មនោះឯង។ កាលដែលព្រះសាស្តាត្រាស់ស្រាយប្រស្នាដែលភិក្ខុទាំងឡាយសួរតាមលំដាប់រួចហើយដូច្នោះ។

លំដាប់នោះ ភិក្ខុមួយអង្គបានក្រាបទូលសួរព្រះសាស្តាថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ចុះបើបុគ្គលធ្វើបាបកម្មហើយ ទោះបីជាហោះឡើងទៅលើអាកាសក្ដី មុជចុះទៅក្នុងកណ្ដាលសមុទ្រក្ដី ឬចូលទៅក្នុងចន្លោះភ្នំក្ដី តើមិនមានផ្លូវរួចខ្លួនពីបាបកម្មនោះទេឬ? ព្រះសាស្តាត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពិតមែនហើយ មិនថាលើអាកាស ឬទីកន្លែងណាឡើយ គឺមិនមានសូម្បីតែមួយតំបន់ដែលបុគ្គលឈរនៅហើយ អាចរួចផុតពីបាបកម្មបាននោះទេ។ ត្រាស់ដូច្នោះហើយ ព្រះអង្គក៏ភ្ជាប់សេចក្ដីដើម្បីសម្ដែងធម៌ រួចត្រាស់នូវព្រះគាថានេះថា៖

១២៧. ន អន្តលិក្ខេ ន សមុទ្ទមជ្ឈេ,  ន បព្វតានំ វិវរំ បវិស្ស; 

ន វិជ្ជតី សោ ជគតិប្បទេសោ,  យត្ថដ្ឋិតោ មុច្ចេយ្យ បាបកម្មា។

បុគ្គលអ្នកធ្វើបាបកម្មហើយ ទោះបីចូលទៅឰដ៏អាកាស ក្នុងកណ្តាលសមុទ្រ កាន់ចន្លោះភ្នំទាំងឡាយ ក៏មិនគប្បីរួចចាកបាបកម្ម ព្រោះប្រទេសលើផែនដី ដែលបុគ្គលឋិតនៅហើយ គប្បីរួចចាកបាបកម្មបាន នោះមិនដែលមានឡើយ។

អធិប្បាយសេចក្ដីនៃគាថា

សេចក្ដីអធិប្បាយនៃព្រះគាថានោះថា ប្រសិនបើបុគ្គលណាម្នាក់គិតថា អញនឹងរួចផុតពីបាបកម្មដោយឧបាយនេះ រួចក៏ទៅអង្គុយនៅលើអាកាសក្ដី ឬចូលទៅក្នុងមហាសមុទ្រដ៏ជ្រៅដល់ទៅ ៨៤,០០០ យោជន៍ក្ដី ឬក៏ទៅអង្គុយនៅក្នុងចន្លោះភ្នំក្ដី ក៏មិនអាចរួចផុតពីបាបកម្មបានឡើយ។ មិនថាទីកន្លែងណាមួយនៅលើផ្ទៃផែនដី មានទិសខាងកើតជាដើម សូម្បីតែឱកាសត្រឹមចុងរោមសត្វក៏មិនមានដែរ ដែលថាបុគ្គលឈរនៅទីនោះហើយ អាចនឹងរួចផុតពីបាបកម្មបាននោះ។

ក្នុងពេលបញ្ចប់ព្រះធម្មទេសនា ភិក្ខុទាំងឡាយនោះបានសម្រេចនូវសោតាបត្តិផលជាដើម ចំណែកឯព្រះធម្មទេសនាក៏មានប្រយោជន៍ដល់មហាជនដែលបានមកជួបជុំគ្នាទីនោះផងដែរ។

 ចប់ រឿងជន ៣ នាក់ ទី ១១។