ការសង្គាយនាព្រះពុទ្ធសាសនា គឺជាការប្រជុំពិនិត្យ ចងក្រង និងពិភាក្សាឯកភាពគ្នាលើព្រះធម៌ និងព្រះវិន័យរបស់ព្រះសម្មាសុទ្ធសាស្តុ ដើម្បីរក្សាការពារពាក្យពិតទុកឲ្យបានបរិសុទ្ធ

 ការសង្គាយនាព្រះពុទ្ធសាសនា គឺជាការប្រជុំពិនិត្យ ចងក្រង និងពិភាក្សាឯកភាពគ្នាលើព្រះធម៌ និងព្រះវិន័យរបស់ព្រះសម្មាសុទ្ធសាស្តុ ដើម្បីរក្សាការពារពាក្យពិតទុកឲ្យបានបរិសុទ្ធ។ 

 ការធ្វើសង្គាយនាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រព្រះពុទ្ធសាសនាមានចំនួន ៦ លើកសំខាន់ៗ។

.🙏💮ការសង្គាយនាទាំង ៦ លើកបឋមសង្គាយនា .

⚛️(លើកទី ១)ពេល១៖ ៣ ខែក្រោយព្រះពុទ្ធបរិនិព្វាន (ប្រហែលឆ្នាំ ៥៤៣ មុន គ.ស.)ទីកន្លែង៖ រូងភ្នំសណី ក្រុងរាជគហៈអ្នកផ្ដួចផ្ដើម៖ មហាកស្សបត្ថេរ ជាប្រធាន និងព្រះអានន្ទ ព្រះឧបាលី ជាភស្តុតាងគោលបំណង៖ ចងក្រងព្រះធម៌ និងព្រះវិន័យកុំឱ្យសាបរលាប បន្ទាប់ពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ចូលរំលត់ខន្ធ។ទុតិយសង្គាយនា .

⚛️(លើកទី ២)ពេល៖ ១០០ ឆ្នាំក្រោយព្រះពុទ្ធបរិនិព្វានទីកន្លែង៖ វាលុការាម ក្រុងវេសាលីអ្នកផ្ដួចផ្ដើម៖ ព្រះយសកាដភណ្ឌិក និងព្រះរេវតត្ថេរ រួមជាមួយព្រះថេរៈចំនួន ៧០០ រូបគោលបំណង៖ ដោះស្រាយវត្ថុវត្ថុបាត (វិន័យ១០ប្រការ) ដែលពួកភិក្កុទីវជ្ជៈប្រព្រឹត្តខុសពីវិន័យ។តតិយសង្គាយនា

⚛️ (លើកទី ៣)ពេល៖ ២៣៥ ឆ្នាំក្រោយព្រះពុទ្ធបរិនិព្វានទីកន្លែង៖ អសោកមហាវិហារ ក្រុងបាដលីបុត្រអ្នកផ្ដួចផ្ដើម៖ ព្រះមោគ្គលីបុត្រតិស្សត្ថេរ ក្រោមព្រះរាជូបត្ថម្ភរបស់ព្រះបាទអសោកមហាចក្រវត្តិគោលបំណង៖ បង្ក្រាបពួកតិរ្ថិយដែលចូលបួសបន្លំក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងជម្រះជំនឿខុសឆ្គង។ចតុត្ថសង្គាយនា .

⚛️(លើកទី ៤)ពេល៖ ប្រហែលឆ្នាំ ៤៥0 ក្រោយព្រះពុទ្ធបរិនិព្វាន (សតវត្សរ៍ទី១ មុន គ.ស.)ទីកន្លែង៖ អាលោកលេនវិហារ ស្រុកមាតលី ប្រទេសស្រីលង្កាអ្នកផ្ដួចផ្ដើម៖ ព្រះរាជទាយាទ និងព្រះមហាថេរៈស្រីលង្កាគោលបំណង៖ ចារឹកសរសេរព្រះត្រៃបិដកជាអក្សរលើស្លឹករឹតជាលើកដំបូង ព្រោះខ្លាចបាត់បង់ការទន្ទេញមាត់។បញ្ចមសង្គាយនា

⚛️ (លើកទី ៥)ពេល៖ ឆ្នាំ ព.ស. ២៤១៤ (គ.ស. ១៨៧១)ទីកន្លែង៖ ក្រុងមណ្ដាល័យ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា)អ្នកផ្ដួចផ្ដើម៖ ព្រះបាទមីដូន (Mindon)គោលបំណង៖ សរសេរព្រះត្រៃបិដកភាសាបាលីលើផ្ទាំងថ្មម៉ាបចំនួន ៧២៩ ដុំ ដើម្បីតម្កល់ទុកការពាររក្សាធម៌វិន័យ។ឆដ្ឋសង្គាយនា 

.⚛️(លើកទី ៦)ពេល៖ ឆ្នាំ ព.ស. ២៤៩៧ ដល់ ២៥០០ (គ.ស. ១៩៥៤ - ១៩៥៦)ទីកន្លែង៖ មហាបាសាណាគុហា ក្រុងយាំងហ្គោន ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាអ្នកផ្ដួចផ្ដើម៖ រដ្ឋាភិបាលភូមា និងព្រះសង្ឃក្នុងតំបន់គោលបំណង៖ ប្រជុំពិនិត្យ កែសម្រួល និងបោះពុម្ពផ្សាយព្រះត្រៃបិដកអក្សរបាលីឱ្យបានសុទ្ធសាធល្អឥតខ្ចោះ។