និទានធម្មៈ កិច្ចសន្ទនាមួយ !

ព្រះភិក្ខុធុតង្គមួយអង្គរៀបរាប់អំពីរឿងខ្មោចថា៖ «ខ្ញុំនឹងរៀបរាប់ពីរឿងរ៉ាវកាលពីយប់មិញដែលត្រូវខ្មោចមកលេង ។ ជាធម្មតា អាត្មាឆ្កួតលីលាខ្លាំងពេកគឺមិនខ្វល់ពីរឿងនៅខាងក្រៅទាល់តែសោះខ្វល់តែរឿងខាងក្នុង រហូតដល់ខ្មោចមិនហ៊ានមកលេងអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ។ ប៉ុន្តែដោយសារតែអារម្មណ៍មិនស្រួល ហត់កាយពេក ប្រហែលជាធ្វើឱ្យស្ថានភាពចិត្តចុះខ្សោយបន្តិចដែរ ទើបយប់មិញមានខ្មោច ៣ អង្គបានលេចមុខឡើង គឺជាកុមារសិស្សសាលា ២ នាក់ និងយុវវ័យម្នាក់ទៀតដែលមិនបានស្លៀកពាក់ឯកសណ្ឋានសិស្ស ដែលទំនងជាមិត្តភក្តិរបស់សិស្សទាំងនោះ ។ ពួកគេបានលង់ទឹកស្លាប់នៅតំបន់នេះ មូលហេតុដែលខ្ញុំដឹងថាជាកន្លែងនេះ គឺដោយសារតែសមត្ថភាពទិព្វចក្ខុបានបង្ហាញថាពួកគេពិតជាបានលង់ទឹកស្លាប់នៅតំបន់នេះមែន ។

ប៉ុន្តែនៅពេលនេះ ពេលអាត្មាសួរគេថា តើអ្នកជានរណា ? មកមានការងារអ្វី ? សួរយ៉ាងណាក៏មិនឆ្លើយ គ្រាន់តែឈរអោនក្បាលស្ងៀម ។ អាត្មានៅសម័យនេះ មិនដូចកាលពីមុនទេ កាលពីមុន ដែលនៅតែប្រាថ្នានូវពុទ្ធភូមិ ពេលដឹងថាគេលំបាក អាត្មានឹងខិតខំប្រឹងប្រែងទៅជួយ ទោះបីជាគេនិយាយថា "ឯងហត់ព្រោះតែចូលចិត្តជួយគេច្រើនពេក" ក៏ខ្ញុំនៅតែជួយ ។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ មិនមែនដូច្នោះទៀតឡើយ ឥឡូវនេះ អាត្មាលែងយកពុទ្ធភូមិទៀតហើយ ព្រោះវានឿយហត់ពេកណាស់ ។ អាត្មាគ្រាន់តែយកចិត្តទុកដាក់លើព្រឹត្តិការណ៍នៅចំពោះមុខប៉ុណ្ណោះ ។ អាត្មាធ្លាប់បានប្រកាសយូរមកហើយថា បើមិនមកដួលសង្កត់លើ រហូតដល់អាត្មារត់គេចមិនរួចទេនោះ អាត្មានឹងមិនជួយឡើយ ។

ដោយសារតែនិយាយហើយគេមិនឆ្លើយ ក៏ជារឿងរបស់អ្នកចុះ ! ចង់ទៅណាក៏ទៅចុះ ។ យប់មិញនេះអាត្មានៅតែមានអារម្មណ៍ដដែលថា ពេលខ្មោចមកដល់ រោមក្បាល រោមខ្នងនឹងងើបបះឡើងជាមិនខាន ។ អាត្មាធ្លាប់សួរខ្លួនឯងយូរមកហើយថា តើយើងនៅខ្លាចដែរឬទេ ? សេចក្តីសន្និដ្ឋានគឺ មិនមែនខ្លាចទេ តែបះរោមកើតឡើងដោយសារតែពេលខ្មោចចង់បង្ហាញខ្លួនឱ្យយើងឃើញ គេត្រូវទាញយកធាតុទាំង ៤ គឺ ដី ទឹក ភ្លើង និងខ្យល់ មកប្រមូលផ្តុំគ្នា ដើម្បីបង្កើតជារូបកាយឲ្យយើងអាចដឹង និងឃើញគេបានប៉ុណ្ណោះ ។ នៅពេលដែលគេទាញយកធាតុទាំង៤នោះ វាធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពក្នុងខ្លួនថយចុះ យើងនឹងមានអារម្មណ៍បះរោមដូចពេលកំពុងរងា ។ ដូច្នេះ... បើមានអារម្មណ៍ត្រជាក់ខ្លាំងហើយរោមបះងើបឡើង ប្រហែលជាមានអ្វីមួយមកនៅជិតយើងហើយ ។ គេបានព្យាយាមហើយ ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់អាចលេចមុខឲ្យយើងឃើញបាន ចំពោះខ្មោចដែលមានសមត្ថភាពមិនទាន់ដល់ ពេលខ្លះគ្នាមកបានតែក្លិន មកបានតែសំឡេង ពេលខ្លះឃើញភ្លាមៗហើយបាត់ទៅវិញ ព្រោះកម្លាំងមិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើឱ្យបានយូរ ។ ចំណែកអ្នកដែលអាចបង្ហាញខ្លួនបានច្បាស់លាស់ មិនសូវមានការលំបាកទេ ។ ប៉ុន្តែបើអ្នកមិនសូវមានការលំបាក ចង់បានល្អ ប៉ុន្តែសួរអ្វីក៏មិនឆ្លើយ ក៏ជារឿងរបស់អ្នកចុះ...! អាត្មាខ្ជិលខ្វល់ណាស់ ។

អាត្មាសូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ននេះ បើខ្មោចដែលមានសមត្ថភាពមិនទាន់ដល់ ចង់មកលេងយើងគឺពិបាកខ្លាំងណាស់ ព្រោះពន្លឺអគ្គិសនីរបស់យើងភ្លឹបភ្លែតប្រហែល ៥០ ដងក្នុងមួយវិនាទី ។ ពេលដែលមានការភ្លឹបភ្លែតប៉ះទង្គិចជាប់ជានិច្ចបែបនេះ ពេលខ្មោចព្យាយាមប្រមូលផ្តុំភាគល្អិតនៃដី ទឹក ខ្យល់ និងភ្លើងមកបញ្ចូលគ្នា វានឹងត្រូវបានប៉ះទង្គិចរាយប៉ាយអស់ ធ្វើឱ្យមិនអាចបង្ហាញខ្លួនបាន ។ អ្នកដែលបើកភ្លើងគេងព្រោះខ្លាចខ្មោច គឺជាការធ្វើត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែប្រើបានតែចំពោះខ្មោចមួយចំនួនតែប៉ុណ្ណោះ គឺខ្មោចកម្រិតថ្នាក់មត្តេយ្យ ។ បើខ្មោចកម្រិតថ្នាក់មធ្យមសិក្សា ឬថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រដែលមានចំណេះដឹងខ្ពស់ គេនៅតែអាចលេងយើងបានដដែល ។ បើខ្មោចកម្រិតថ្នាក់បណ្ឌិត គេអាចមកពេលថ្ងៃត្រង់តែម្តងបាន ! សូម្បីតែព្រះអាទិត្យក៏គេមិនខ្លាចដែរ អាត្មាធ្លាប់ជួបច្រើនហើយ។

ហើយមានខ្មោចខ្លះពូកែខ្លាំងជាងនេះទៅទៀត ។ ពេលថ្ងៃត្រង់ដែលព្រះអាទិត្យភ្លឺច្បាស់ គេខ្លាចថាយើងនឹងលេងគេវិញមិនស្ទាត់ជំនាញ គេអាចធ្វើឱ្យមេឃងងឹត ភ្លៀងធ្លាក់បានទៅទៀតផង ។ បើជាប្រភេទនេះ ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន ! ភាគច្រើនគឺជាមហិទ្ធិឬទ្ធិរបស់ប្រេត ឬកាលកញ្ជិកអសុរកាយ ឬយក្ស ។ បើចរចាគ្នាមិនយល់ យើងមានសិទ្ធិរងគ្រោះរហូតស្លាប់ ព្រោះកម្លាំងរបស់គេខ្ពស់ណាស់ ប្រហែលនឹងទេវតាអញ្ចឹងដែរ ។

ពួកគេភាគច្រើនធ្លាប់ជាអ្នកចេះវេទមន្ត ឬគ្រូខ្មោចពីមុនមក ប៉ុន្តែពេលមានមិច្ឆាទិដ្ឋិ ពេលស្លាប់ទៅ គេទៅរងទុក្ខវេទនាក្នុងនរក ពេលរួចផុតមក គេក្លាយជាមហិទ្ធិកាប្រេត ឬកាលកញ្ជិកអសុរកាយ ដែលមានមិច្ឆាទិដ្ឋិពេញក្បាល គិតថាខ្លួនឯងសំខាន់ជាងគេ ហើយតែងតែតាំងខ្លួនជាម្ចាស់ប្រុសឬម្ចាស់ស្រី ។ ពេលយើងចូលទៅក្នុងតំបន់ឬដែនប្រទេសរបស់គេ បើគេមិនពេញចិត្ត គេនឹងវាយប្រហារយើងស្លាប់ភ្លាម ។

បើបានជួបខ្មោចថ្នាក់កម្រិតកំពូលបែបនោះពេលថ្ងៃត្រង់ គឺមិនអាចជួយអ្វីបានទេ ។ អាត្មាធ្លាប់ជួបគេ... ពេលថ្ងៃត្រង់ គេដើរចេញមកពីជញ្ជាំង រូបកាយធំស្ទើរតែស្មើភ្នំ លាតដៃចាប់អាត្មាដូចកុមារចាប់តុក្កតាលេងអញ្ចឹង គិតទៅដូចតុក្កតាសុំភ្លៀងរបស់ជប៉ុន រូបកាយយើងនៅសល់តែប៉ុណ្ណឹង ! តើរូបកាយរបស់គេធំប៉ុណ្ណា ? អាត្មាព្យាយាមប្រើអ្វីៗក៏មិនអាចតទល់នឹងគេបានដែរ ព្រោះគេស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទិព្វ មានភាពរហ័សរហួនជាងយើងឆ្ងាយសែនឆ្ងាយ យើងចង់គិតអីក៏គេដឹងទាន់ដែរ ។

ទីបំផុត អាត្មាសម្រេចចិត្តថា "ស្លាប់ក៏ស្លាប់ចុះ ! បើស្លាប់ គួរតែស្លាប់ដោយចិត្តបរិសុទ្ធ " ទើបអាត្មាបង្អោនចិត្តទៅអាណិតកំណើតរងទុក្ខរបស់គេហើយចែករំលែកមេត្តាធម៌ឲ្យដល់គេ ។ លទ្ធផលគឺ គេបានទៅបន្ទោរបង់នៅត្រង់ប្រឡាយអូរមួយដែលអាត្មាមើលមិនដឹង គេចាញ់យើងត្រង់ចំណុចនេះ ! ពេលចែករំលែកមេត្តាចិត្តឲ្យគេរួច រូបកាយគេក៏រួញតូចចុះសន្សឹមៗ ទីបំផុតរូបយើងក៏ធំជាងគេវិញម្តង បែបនេះ អ្នកក៏ចាញ់ខ្ញុំហើយ...! ។ ដូច្នេះ... ពួកយើងអាចសាកល្បងមើលគ្នាបាន បើយើងចែករំលែកមេត្តាធម៌ដោយភាពស្មោះត្រង់ ដោយការអាណិតអាសូរពិតៗ ពេលខ្លះយើងអាចឈ្នះគ្រប់យ៉ាង ព្រោះព្រះពុទ្ធអង្គបានបញ្ជាក់ថា នេះជាអាវុធរបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គហៅថា "អាវុធព្រះពុទ្ធគ្រប់ព្រះអង្គ"។ អ្នកខ្លះហៅថា "ព្រះខ័ន្ធពេជ្រព្រះពុទ្ធ" គឺជាឃ្លាមេត្តញ្ច សព្វលោកស្មិ៑ មានាសម្ភាវយេ អប្បមាណំ... ហៅសាមញ្ញថា ឃ្លាករណីយៈមេត្តសូត្រ ដែលចាប់ផ្តើមដោយ ករណីយមត្ថកុសលេន យន្តំ សន្តំ បទំ អភិសមេច្ច... នោះឯង ។ បើអ្នកទៅណា គួរតែសូត្រធម៌នេះជាប់ជានិច្ច ដើម្បីសុវត្ថិភាពរបស់អ្នក ។ អាត្មាភាពបានស្រោចស្រង់ជីវិតក៏ដោយសារតែឃ្លានេះដែរ គ្មានមន្តអាគមណាមួយខ្ពស់ជាងនេះទៀតទេ ។

កូណាអរព្រះគុណលោកម្ចាស់ ដែលបានពោលប្រាប់ ។