ពិចារណា: អសង្ខតគាមិមគ្គ តើដូចម្តេច?

 ពិចារណា: អសង្ខតគាមិមគ្គ តើដូចម្តេច?

អសង្ខតគាមិមគ្គ គឺជាផ្លូវ ឬការប្រតិបត្តិ ដែលនាំទៅរក អសង្ខតធម៌ (ព្រះនិព្វាន) ដែលជាធម៌មិនតាក់តែង មិនកើត មិនស្លាប់។ ផ្លូវនេះរួមបញ្ចូលនូវការប្រតិបត្តិធម៌កម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីរំលត់ទុក្ខទាំងពួង។ ន័យម្យ៉ាងទៀត អសង្ខតគាមិមគ្គ គឺជាបដិបទា ឬផ្លូវបដិបត្តិធម៌ ឆ្ពោះទៅកាន់ ទីក្ស័យ រាគ: ទោស: និងមោហៈ គឺព្រះនិព្វាន។

ចំណុចសំខាន់ៗ នៃអសង្ខតគាមិមគ្គ៖

• សមថធម៌៖ ជាសមថកម្មដ្ឋាន ៤០អារម្មណ៍ សម្រាប់ចម្រើនសមាធិ។

• វិបស្សនាធម៌៖ ជាវិបស្សនាកម្មដ្ឋាន ៧៣អារម្មណ៍ សម្រាប់ពិចារណាឱ្យឃើញច្បាស់ នូវរូបនាមតាមសេចក្តីពិត។

• លោកុត្តរសមាធិ៖ ជាអនិមិត្តសមាធិ អប្បណិហិតសមាធិ និងសុញ្ញតសមាធិ។

• ពោធិបក្ខិយធម៌ ៣៧៖ សតិប្បដ្ឋាន ៤, សម្មប្បធាន ៤, ឥទ្ធិបាទ ៤, ឥន្ទ្រិយ ៥, ពលៈ ៥, ពោជ្ឈង្គ ៧ និងមគ្គមានអង្គ៨។

• សមាធិចិត្ត៖ ទាំងសមាធិដែលមានវិតក្កៈវិចារ:, សមាធិដែលគ្មានវិតក្កៈមានតែវិចារ:, និងសមាធិដែលគ្មានវិតក្កៈគ្មានវិចារ:។ 

សរុបសេចក្តីមក អសង្ខតគាមិមគ្គ បើពោលជារួម គឺជា សីល សមាធិ បញ្ញា ដែលជាមាគ៌ាប្រតិបត្តិ ដើម្បីឈានទៅរកការរំលត់កិលេស និងទុក្ខទាំងពួង គឺព្រះនិព្វាន។