#៨_សហស្សវគ្គ
#១_រឿងតម្ពទាឋិកចោរឃាតក (អ្នកសម្លាប់ចោរដែលមានពុកមាត់ពណ៌ក្រហម)
ព្រះសាស្តា កាលដែលទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅក្នុងព្រះវេឡុវនមហាវិហារ បានប្រារព្ធនូវតម្ពទាឋិកចោរឃាតក ហើយត្រាស់សម្ដែងនូវព្រះធម្មទេសនានេះដែលមានពាក្យផ្ដើមថា សហស្សមបិ ចេ វាចា ជាដើម។
ឮថា មានចោរ ៤៩៩ នាក់ បានចិញ្ចឹមជីវិតដោយការប្លន់អ្នកស្រុកជាដើម។ គ្រានោះ មានបុរសម្នាក់ដែលមានភ្នែកស្រលៀង និងមានពុកមាត់ពណ៌ក្រហម បានចូលទៅរកពួកចោរទាំងនោះហើយពោលថា "ខ្ញុំចង់រស់នៅជាមួយអ្នករាល់គ្នាដែរ"។ ពួកចោរក៏នាំគេទៅបង្ហាញមេចោរថា "បុរសនេះចង់មករស់នៅជាមួយពួកយើង"។ មេចោរមើលទៅបុរសនោះហើយគិតថា "បុរសនេះមានលក្ខណៈសាហាវយង់ឃ្នងណាស់ សូម្បីតែកាត់ដោះមាតា ឬហុតឈាមបំពង់កបិតាក៏គេហ៊ានធ្វើដែរ គេកាចពេកហើយ" រួចក៏បដិសេធថា "មិនបាច់ឱ្យគេមករស់នៅជាមួយយើងទេ"។ ទោះបីជាត្រូវមេចោរបដិសេធយ៉ាងនេះក៏ដោយ ក៏បុរសនោះ បានទៅបម្រើកូនចៅម្នាក់របស់មេចោរនោះរហូតដល់គេពេញចិត្ត។ កូនចៅនោះក៏នាំគេទៅរកមេចោរម្ដងទៀត រួចអង្វរថា "លោកម្ចាស់ បុរសនេះជាមនុស្សល្អ គេមានប្រយោជន៍ដល់ពួកយើងណាស់ សូមលោកម្ចាស់មេត្តាទទួលគេទុកផង" មេចោរក៏យល់ព្រមទទួល។
លុះថ្ងៃមួយ ពួកអ្នកនគរ និងរាជបុរសបានរួមកម្លាំងគ្នា ចាប់ពួកចោរទាំងនោះបានទាំងអស់ រួចនាំទៅកាន់សំណាក់វិនិច្ឆយមហាមាត្យ។ មហាមាត្យក៏បានកាត់ទោសឱ្យប្រហារជីវិតដោយការកាត់ក្បាល។ គ្រានោះ ពួកអាមាត្យបានស្វែងរកអ្នកដែលស្ម័គ្រចិត្តសម្លាប់ចោរទាំងនោះ ប៉ុន្តែរកមិនឃើញនរណាម្នាក់ហ៊ានធ្វើឡើយ ទើបទៅសួរមេចោរថា "បើអ្នកសម្លាប់ចោរទាំងនេះ អ្នកនឹងបានរួចជីវិត និងទទួលបានរង្វាន់សក្ការៈ ចូរអ្នកសម្លាប់ពួកគេទៅ"។ មេចោរមិនព្រមសម្លាប់ឡើយ ព្រោះយល់ថាពួកគេរស់នៅជាមួយគ្នា។ ពួកអាមាត្យក៏សួរដេញដោលតាមលំដាប់រហូតដល់ ៤៩៩ នាក់ ក៏គ្មាននរណាម្នាក់ព្រមធ្វើឡើយ។ ចុងក្រោយបំផុត ទើបសួរបុរសដែលមានភ្នែកស្រលៀង និងមានពុកមាត់ពណ៌ក្រហមនោះ។ គេក៏យល់ព្រមភ្លាមថា "បាទ ល្អហើយ" រួចក៏បានសម្លាប់ចោរទាំងនោះទាំងអស់ ហើយក៏ទទួលបាននូវជីវិត និងរង្វាន់សក្ការៈ។
ក្រោយមក ពួកអាមាត្យបាននាំចោរ ៥០០ នាក់ទៀតពីទិសខាងត្បូងមក ក៏រកអ្នកសម្លាប់មិនបានដូចមុនទៀត ទើបនឹកឃើញថា "កាលពីថ្ងៃមុន មានបុរសម្នាក់បានសម្លាប់ចោរ ៥០០ នាក់ តើគេនៅឯណា?"។ កាលដែលមានគេប្រាប់ទីកន្លែងហើយ ពួកអាមាត្យក៏ហៅគេមកបង្គាប់ថា "ចូរអ្នកសម្លាប់ពួកនេះទៅ អ្នកនឹងបានរង្វាន់"។ បុរសនោះក៏ទទួលពាក្យថា "បាទ ល្អហើយ" រួចក៏សម្លាប់ចោរទាំងនោះទាំងអស់។ ពួកអាមាត្យគិតថា "បុរសនេះជាមនុស្សល្អ (ពូកែខាងសម្លាប់) យើងនឹងតែងតាំងគេជាអ្នកសម្លាប់ចោរប្រចាំការ (និពទ្ធចោរឃាតក)" រួចក៏ផ្ដល់ឋានន្តរសក្ការៈដល់គេ។ បន្ទាប់មកទៀត ទោះជាចោរ ៥០០ នាក់ពីទិសខាងលិច ឬ ៥០០ នាក់ពីទិសខាងជើង គេក៏សម្លាប់ទាំងអស់។ បុរសនោះបានសម្លាប់មនុស្សដែលគេនាំមកពីទិសទាំង ៤ អស់ចំនួន ២,០០០ នាក់ ហើយតាំងពីពេលនោះមក ទោះជាគេនាំមកម្នាក់ ឬពីរនាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ គេក៏សម្លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ គេបានធ្វើជាអ្នកសម្លាប់ចោរអស់រយៈពេល ៥៥ ឆ្នាំ។
កាលដែលបុរសនោះឈានចូលដល់វ័យជរា គេមិនអាចកាត់ក្បាលមនុស្សដោយការកាត់តែមួយកាំបិតបានឡើយ គឺត្រូវកាប់ចាក់ពីរទៅបីដង ទើបដាច់ក្បាល ជាហេតុធ្វើឱ្យអ្នកទោសទាំងឡាយរងទុក្ខវេទនាខ្លាំងណាស់។ ពួកអ្នកនគរក៏គិតថា "អ្នកសម្លាប់ចោរថ្មីនឹងកើតមានឡើងមិនខាន បុរសម្នាក់នេះធ្វើឱ្យមនុស្សរងទុក្ខវេទនាខ្លាំងពេកហើយ តើទុកគេធ្វើអ្វីទៀត?" រួចក៏ដកហូតតំណែងរបស់គេចេញ។
កាលពីមុន នៅពេលដែលគេកំពុងធ្វើជាអ្នកសម្លាប់ចោរនោះ គេមិនដែលទទួលបាននូវរបស់ ៤ យ៉ាងនេះឡើយ គឺ៖ ការស្លៀកសំពត់ថ្មី (ដែលមិនទាន់បោកគក់), ការផឹកយាគូដែលដាំដោយទឹកដោះស្រស់ និងលាយដោយទឹកដោះថ្លាថ្មី, ការសៀតផ្កាម្លិះ និងការលាបគ្រឿងក្រអូប។
ក្នុងថ្ងៃដែលគេត្រូវបានដកហូតតំណែងនោះ គេក៏បានបង្គាប់ថា "ចូរដាំយាគូទឹកដោះឱ្យអញផង" រួចក៏ឱ្យគេរៀបចំសំពត់ថ្មី ផ្កាម្លិះ និងគ្រឿងលាប រួចក៏ដើរទៅកាន់ស្ទឹងដើម្បីងូតទឹក កាលដែលងូតទឹករួចហើយ ក៏ស្លៀកសំពត់ថ្មី សៀតផ្កាម្លិះ លាបគ្រឿងក្រអូបសព្វរាងកាយ រួចក៏ត្រឡប់មកអង្គុយនៅក្នុងផ្ទះ។ ខណៈនោះ គេក៏បានលើកយកយាគូទឹកដោះដែលលាយដោយទឹកដោះថ្លាថ្មីមកដាក់នៅពីមុខគេ និងរៀបចំទឹកសម្រាប់លាងដៃថ្វាយ។
ក្នុងខណៈនោះឯង ព្រះសារីបុត្តត្ថេរ កាលដែលលោកចេញពីសមាបត្តិហើយ ក៏ពិចារណាមើលថា "តើថ្ងៃនេះ អាត្មាគប្បីទៅកាន់ទីណា?" កាលដែលលោកពិចារណាមើលផ្លូវបិណ្ឌបាត ក៏បានឃើញយាគូទឹកដោះនៅក្នុងផ្ទះរបស់បុរសនោះ។ លោកក៏ពិចារណាទៀតថា "តើបុរសម្នាក់នេះ នឹងធ្វើសង្គហៈ (ការសង្គ្រោះ) ដល់អាត្មាដែរឬទេ?" កាលដែលលោកជ្រាបថា "កុលបុត្រម្នាក់នេះ កាលដែលឃើញអាត្មាហើយ គេនឹងធ្វើសង្គហៈដល់អាត្មា លុះធ្វើរួចហើយ គេនឹងទទួលបាននូវមហាសម្បត្តិមិនខាន" លោកក៏បានរៀបចំស្បង់ចីវរ កាន់បាត្រ រួចក៏និមន្តទៅបង្ហាញខ្លួនឈរនៅទៀបទ្វារផ្ទះរបស់បុរសនោះ។
បុរសនោះកាលដែលបានឃើញព្រះថេរៈហើយ ក៏មានចិត្តជ្រះថ្លាគិតថា "អញបានធ្វើការសម្លាប់ចោរអស់កាលជាយូរណាស់មកហើយ មនុស្សជាច្រើនត្រូវបានអញសម្លាប់ ឥឡូវនេះ យាគូទឹកដោះក៏ត្រូវបានរៀបចំទុកក្នុងផ្ទះអញស្រេចហើយ ឯព្រះថេរៈក៏បាននិមន្តមកឈរនៅក្បែរទ្វារផ្ទះអញទៀត ក្នុងពេលនេះ អញគប្បីប្រគេនទេយ្យធម៌ដល់លោកម្ចាស់ចុះ"។ គិតដូច្នោះហើយ គេក៏បានលើកយកយាគូដែលដាក់នៅពីមុខខ្លួនចេញ រួចចូលទៅរកព្រះថេរៈ ថ្វាយបង្គំនិមន្តលោកឱ្យចូលទៅគង់ក្នុងផ្ទះ រួចក៏បានចាក់យាគូទឹកដោះ និងលាយទឹកដោះថ្លាថ្មីទៅក្នុងបាត្រថ្វាយលោក ហើយឈរកាន់ផ្លិតបក់ថ្វាយព្រះថេរៈ។
ចំណែកឯបុរសនោះ ដោយសារតែមិនដែលបានបរិភោគយាគូទឹកដោះបែបនេះអស់កាលជាយូរ ក៏កើតមានសេចក្ដីប្រាថ្នាចង់ផឹកយ៉ាងខ្លាំង។ ព្រះថេរៈជ្រាបនូវសេចក្ដីប្រាថ្នារបស់គេ ក៏ត្រាស់ថា "ម្នាលឧបាសក ចូរអ្នកបរិភោគយាគូរបស់អ្នកចុះ"។ គេក៏បានប្រគល់ផ្លិតទៅឱ្យអ្នកដទៃជួយបក់ជំនួស រួចក៏ទៅបរិភោគយាគូ។ ព្រះថេរៈបានប្រាប់បុរសដែលជួយបក់នោះថា "ចូរអ្នកទៅបក់ឱ្យឧបាសកនោះវិញចុះ"។ បុរសនោះកាលដែលមានគេបក់ឱ្យផង ក៏បានបរិភោគយាគូទាល់តែឆ្អែត រួចក៏ត្រឡប់មកឈរបក់ថ្វាយព្រះថេរៈ និងជួយទទួលបាត្រកាលដែលលោកឆាន់រួចរាល់។
បន្ទាប់មក ព្រះថេរៈក៏ចាប់ផ្ដើមសម្ដែងអនុមោទនា (សម្ដែងធម៌) ប៉ុន្តែបុរសនោះ មិនអាចធ្វើចិត្តឱ្យប្រព្រឹត្តទៅតាមធម៌ទេសនារបស់ព្រះថេរៈបានឡើយ។ ព្រះថេរៈចំណាំមើលឃើញដូច្នោះ ក៏សួរថា "ម្នាលឧបាសក ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនអាចធ្វើចិត្តឱ្យស្ដាប់តាមធម៌បាន?" គេតបថា "បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ខ្ញុំព្រះករុណាបានធ្វើអំពើដ៏សាហាវអស់កាលជាយូរ មនុស្សជាច្រើនត្រូវបានខ្ញុំសម្លាប់ កាលដែលខ្ញុំនឹកឃើញដល់អំពើនោះ ចិត្តរបស់ខ្ញុំក៏មិនអាចប្រព្រឹត្តទៅតាមធម៌របស់លោកម្ចាស់បានឡើយ"។
ព្រះថេរៈគិតថា "អញនឹងបញ្ឆោតគេ (ដើម្បីឱ្យគេធូរចិត្ត)" រួចក៏សួរថា "ម្នាលឧបាសក ចុះអ្នកធ្វើតាមចិត្តចង់របស់ខ្លួនឯង ឬក៏មានអ្នកដទៃបង្ខំឱ្យធ្វើ?"។ គេតបថា "ព្រះរាជាបង្ខំឱ្យខ្ញុំធ្វើ ព្រះអង្គ"។ ព្រះថេរៈក៏ត្រាស់ថា "ម្នាលឧបាសក បើកាលណាជារឿងយ៉ាងហ្នឹងមែន តើអ្នកមានអកុសលឯណាទៅ?"។ ឧបាសកនោះជាមនុស្សមានប្រាជ្ញាតិច (មន្ទធាតុ) កាលដែលព្រះថេរៈត្រាស់យ៉ាងនេះ ក៏យល់ច្រឡំថា "អញគ្មានអកុសលទេ" រួចក៏ពោលថា "បើដូច្នោះ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន សូមលោកម្ចាស់សម្ដែងធម៌ចុះ"។ កាលដែលព្រះថេរៈសម្ដែងអនុមោទនា គេក៏មានចិត្តស្លប់ស្លន់ (មានសមាធិ) ស្ដាប់ធម៌ រហូតបានសម្រេចនូវអនុលោមិកខន្តី (បញ្ញាដែលសម្របតាមការត្រាស់ដឹង) ដែលស្ថិតនៅក្រោមសោតាបត្តិមគ្គបន្តិច។ ព្រះថេរៈកាលដែលសម្ដែងអនុមោទនារួចហើយ ក៏និមន្តត្រឡប់ទៅវិញ។
កាលដែលឧបាសកនោះបានដើរតាមជូនដំណើរព្រះថេរៈ រួចកំពុងតែដើរត្រឡប់មកវិញ ស្រាប់តែមានយក្ខិនីម្នាក់ និម្មិតខ្លួនជាមេគោ រត់មកជល់ចំទ្រូងរបស់គេយ៉ាងខ្លាំង បណ្ដាលឱ្យស្លាប់បាត់បង់ជីវិតទៅ។ គេក៏បានធ្វើមរណកាលទៅកើតក្នុងសួគ៌ជាន់តុសិត។
ពួកភិក្ខុទាំងឡាយ បានលើកជារឿងរ៉ាវពិភាក្សាក្នុងធម្មសភាថា "អ្នកសម្លាប់ចោរម្នាក់នេះ បានធ្វើអំពើដ៏សាហាវយង់ឃ្នងអស់កាលដល់ទៅ ៥៥ ឆ្នាំ ទើបតែរួចផុតពីតំណែងក្នុងថ្ងៃនេះឯង ហើយក៏ទើបតែបានប្រគេនចង្ហាន់ដល់ព្រះថេរៈក្នុងថ្ងៃនេះ រួចក៏ស្លាប់បាត់បង់ជីវិតទៅក្នុងថ្ងៃនេះដែរ តើគេទៅកើតនៅទីណាទៅហ្ន៎?"។
ព្រះសាស្តាយាងមកដល់ហើយត្រាស់សួរថា "ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តើអ្នករាល់គ្នាកំពុងជជែកពីរឿងអ្វី?" កាលដែលភិក្ខុទាំងនោះក្រាបទូលហើយ ព្រះអង្គក៏ត្រាស់ថា "ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ គេបានទៅកើតក្នុងសួគ៌ជាន់តុសិតហើយ"។ ភិក្ខុទាំងឡាយផ្អើលឆ្ងល់ហើយក្រាបទូលថា "បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន តើព្រះអង្គត្រាស់ថាដូចម្ដេច? មនុស្សដែលសម្លាប់មនុស្សអស់កាលជាយូរយ៉ាងនេះ បែរជាទៅកើតក្នុងវិមានជាន់តុសិតឬ?"។
ព្រះសាស្តាត្រាស់ថា "ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពិតមែនហើយ ព្រោះគេបានជួបនឹងកល្យាណមិត្តដ៏វិសេស គេបានស្ដាប់ធម៌ទេសនារបស់សារីបុត្ត រួចក៏សម្រេចនូវអនុលោមញាណ ទើបច្យុតពីលោកនេះទៅកើតក្នុងវិមានជាន់តុសិត" រួចព្រះអង្គក៏ត្រាស់នូវព្រះគាថានេះថា៖
‘‘សុភាសិតំ សុណិត្វាន, នគរេ ចោរឃាតកោ;
អនុលោមខន្តិំ លទ្ធាន, មោទតី តិទិវំ គតោ’’តិ។
អ្នកសម្លាប់ចោរក្នុងនគរ បានស្ដាប់នូវធម៌ដែលព្រះថេរៈសម្ដែងល្អហើយ ក៏បានសម្រេចនូវអនុលោមខន្តី រួចក៏ទៅកើតក្នុងសួគ៌ជាន់ត្រៃត្រឹង្ស (ទេវលោក) សោយសេចក្ដីសុខរីករាយ។
ភិក្ខុទាំងឡាយក្រាបទូលសួរទៀតថា "បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ធម្មតាអនុមោទនកថា (សេចក្ដីពន្យល់ធម៌ខ្លីៗក្រោយពេលទទួលទាន) មិនមែនជាធម៌ដែលមានកម្លាំងខ្លាំងក្លាណាស់ណាឡើយ ចំណែកឯអកុសលកម្មដែលគេបានធ្វើវិញគឺធំធេងណាស់ តើគេអាចសម្រេចគុណធម៌ដ៏វិសេសដោយសារធម៌ត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹងបានយ៉ាងដូចម្ដេច?"។
ព្រះសាស្តាត្រាស់ថា "ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តើអ្នករាល់គ្នាគិតអ្វី? កុំវាស់វែងនូវធម៌ដែលតថាគតសម្ដែងថា 'តិច ឬច្រើន' ឡើយ ព្រោះថា សូម្បីតែវាចាតែមួយម៉ាត់ដែលប្រកបដោយប្រយោជន៍ ក៏ប្រសើរជាងវាចារាប់ពាន់ម៉ាត់ដែលមិនមានប្រយោជន៍ដែរ"។ ត្រាស់ដូច្នោះហើយ ព្រះអង្គក៏ភ្ជាប់សេចក្ដីអនុសន្ធិ កាលនឹងសម្ដែងធម៌ ក៏បានត្រាស់នូវព្រះគាថានេះថា៖
១០០. សហស្សមបិចេ វាចា, អនត្ថបទសំហិតា;
ឯកំ អត្ថបទំ សេយ្យោ, យំ សុត្វា ឧបសម្មតិ។
បើ វាចាសូម្បី ១ ពាន់ម៉ាត់ ជាវាចាប្រកបដោយ បទឥតប្រយោជន៍ វាចានោះ ពុំប្រសើរឡើយ។ អ្នកណា ស្តាប់បទមានប្រយោជន៍ណាហើយ រមែងស្ងប់រម្ងាប់បាន បទមានប្រយោជន៍នោះ សូម្បីតែ ១ បទក៏ឈ្មោះថាប្រសើរជាង។
#អធិប្បាយសេចក្ដីនៃគាថា
ពាក្យថា សហស្សមបិ (សូម្បីមួយពាន់) ក្នុងទីនេះ ជាពាក្យពោលសំដៅដល់ការកំណត់ចំនួន គឺថាទោះបីជាវាចានោះមានចំនួនកំណត់ត្រឹម ១ ពាន់ម៉ាត់ ឬ ២ ពាន់ម៉ាត់ក្ដី ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាចាទាំងនោះអនត្ថបទសំហិតា គឺប្រកបដោយបទ (ពាក្យសម្ដី) ដែលមិនមានប្រយោជន៍ ជាពាក្យដែលពោលរៀបរាប់តែពីរឿងមេឃ រឿងភ្នំ រឿងព្រៃឈើជាដើម ដែលមិនមែនជាគ្រឿងដឹកនាំសត្វឱ្យចេញចាកទុក្ខបាន មិនមានខ្លឹមសារសោះឡើយ ពាក្យទាំងនោះរឹតតែមានច្រើនប៉ុនណា ក៏រឹតតែអាក្រក់ប៉ុណ្ណោះ នេះគឺជាសេចក្ដីពន្យល់។
ពាក្យថា ឯកំ អត្ថបទំ (បទដែលប្រកបដោយប្រយោជន៍តែមួយ) សំដៅដល់ពាក្យសម្ដីដែលមានលក្ខណៈបែបនេះថា "នេះគឺជារាងកាយ, នេះគឺជាកាយគតាសតិ (ការរលឹកក្នុងកាយ), ការសម្រេចនូវវិជ្ជា ៣, ការធ្វើតាមពាក្យប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធ" ជាដើម។ បុគ្គលកាលដែលបានស្ដាប់នូវបទដែលប្រកបដោយប្រយោជន៍តែមួយយ៉ាងនេះហើយ រមែងស្ងប់រម្ងាប់បានដោយការរំលត់ចោលនូវរាគៈជាដើម បទណាដែលសម្រេចនូវប្រយោជន៍ ប្រកបដោយព្រះនិព្វាន ជាគ្រឿងអធិប្បាយឱ្យយល់ពី ខន្ធ ធាតុ អាយតនៈ ឥន្ទ្រិយ ពលៈ ពោជ្ឈង្គ និងសតិបដ្ឋាន បទនោះទោះបីជាមានតែមួយម៉ាត់ ក៏ពិតជាប្រសើរលើសលប់មែនពិត។
ក្នុងពេលបញ្ចប់ការសម្ដែងធម៌ ជនជាច្រើនបានសម្រេចនូវសោតាបត្តិផលជាដើម។
រឿងតម្ពទាឋិកចោរឃាតក ចប់ទី ១
No comments:
Post a Comment